ویراساینس.
مقاله

هندسه فرکتالی گسل ها و لرزه خیزی در شمال شرق ایران

محسن جامی، دانشجوی دکتری تکتونیک، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، گروه زمین شناسی، تهران- ایران علی اصغر مریدی فریمان، استادیار تکتونیک، گروه زمین شناسی، دانشگاه سیستان وبلوچستان، زاهدان، ایران مجتبی مهرپویان، کارشناسارشد تکتونیک، شرکتملی نفت، اهواز، ایران غلامرضا مظلوم، کارشناس بخشاکتشاف، سازمان صنعت، معدن، تجارت استان سیستان و بلوچستان

چکیده

بیشترین فعَالیت­های لرزه­ای درشمال شرق ایران، در اطراف سیستم­های گسلی اصلی که اکثراً در راستایی تقریباً nw-se توزیع یافته­اند، مشاهده می­شود. تحلیل­های فرکتالی به روش مربع شمار در شرق ایران انجام شد که برای این منظور منطقه مطالعاتی را به (12) محدوده مجزا تقسیم و هر محدوده را بطور جداگانه تحلیل نمودیم. بعد فرکتالی بین مقادیر 0 تا 2 تغییر می­کند اگر بعد فرکتال نزدیک به صفر باشد، نشان دهنده این است که گسلها و زمین لرزه­ها در یک نقطه متمرکز شده­اند و اگر بعد به عدد 2 نزدیک باشد نشان دهنده­ی پراکندگی گسلها و زمین­لرزها در کل محدوده است. در واقع این روش مقایسه­ایی بین مناطق همجوار از لحاظ نرخ فعَالیت لرزه­ایی می­باشد. براساس نتایج بدست آمده با فاصله گرفتن از سیستم گسلی اصلی در منطقه که دارای روند nw-se بوده، از میزان بعد فرکتال و در نتیجه لرزه­خیزی کاسته می­شود که این امر نشان دهنده وجود ناپیوستگی در سیستم­های گسلی اصلی در منطقه می­باشد. مقدار بالای بعد فرکتال در محدوده­های قائن، بشرویه و تربت­حیدریه و هم­چنین کاهش در مقدار بعد فرکتال محدوده­های بیرجند، گزیک و تایباد، پیشنهاد می­کند که منطقه انتهایی سیستم­های گسلی اصلی در شرق در منطقه­ی محدوده­­­های بیرجند و تایباد باشد. براساس تحلیل فرکتالی گسل­های منطقه و بررسی داده­های لرزه­ای، عمده فعالیت لرزه­ای درشمال شرق ایران با الگوی زمین­لرزه­های درون قاره­ای با عمق کم (اکثرا بین 10- 20 کیلومتر) بوده و در ارتباط با چشمه­های خطی (گسل­های) اصلی در منطقه و یا شاخه­های فرعی آنها رخ می­دهد. هم­چنین توزیع ابعاد فرکتالی حجمی و سطحی شمال شرق ایران نشان دهنده فعَالیت لرزه­ای بالاتر در بخش­های مرکزی و غربی آن نسبت به سایر مناطق مجاور می­باشند.

اسناد مشابه

  • اندازه گیری گاز رادون و تورون در مجاور گسل های فعال شمال شرق ایران

    مقالهسنجش و ایمنی پرتوعلی اصغر مولوی، ali asghar mowlavi physics department of hakim sabzevari universityگروه فیزیک دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار فرهاد محمدجعفری، farhad mohammadjafari physics department of payam noor university tehranگروه فیزیک دانشگاه پیام نور مرکز تهران علیرضا بینش، ali reza binesh physics department of payam noor university farimanگروه فیزیک دانشگاه پیام نور مرکز فریمان

    گازهای رادون و تورون رادیوایزوتوپ هایی هستند که از خود، ذرات آلفای پرانرژی ساطع می کنند. این دو گاز می توانند از راه های مختلف مانند استنشاق و خوردن و آشامیدن وارد بدن شده و سبب تخریب بافت داخلی بدن و بروز سرطان ریه شوند. غلظت این دو گاز در مناطق مختلف متفاوت و در مجاورت گسل های

  • اندازه‌گیری گاز رادون و تورون در مجاور گسل های فعال شمال شرق ایران

    مقاله۲۰۱۴سنجش و ایمنی پرتوعلی اصغر مولوی، فرهاد محمدجعفری، علیرضا بینش

    گازهای رادون و تورون رادیوایزوتوپ‌هایی هستند که از خود، ذرات آلفای پرانرژی ساطع می‌کنند. این دو گاز می‌توانند از راه‌های مختلف مانند استنشاق و خوردن و آشامیدن وارد بدن شده و سبب تخریب بافت داخلی بدن و بروز سرطان ریه‌شوند. غلظت این دو گاز در مناطق مختلف متفاوت و در مجاورت گسل‌های

  • هندسه فرکتالی گسل ها و لرزه خیزی آذربایجان (شمال غرب ایران)

    مقاله۲۰۱۳یافتهu200cهای نوین زمین شناسی کاربردیمجتبی مهرپویان، محمد مهدی خطیب، محسن جامی، مهسا ارجمندی

    آذربایجان در طول تاریخ کهن خود شاهد فعالیتهای لرزهای متعددی بوده که گاهی این زمینلرزهها سبب خسارات جانی و مالی قابل توجهی شده است. بیشترین فعالیتهای لرزهای در آذربایجان، در اطراف سیستمهای گسلی اصلی که اکثرا به صورت خوشهای و در راستایی NW-SE توزیع یافتهاند، دیده میشود. رفتار لرزها

  • هندسه فرکتالی گسل‌ها و لرزه‌خیزی در شمال شرق ایران

    مقاله۲۰۱۳مخاطرات محیط طبیعیمحسن جامی، علی اصغر مریدی فریمان، مجتبی مهرپویان، غلامرضا مظلوم

    بیشترین فعَالیتهای لرزهای درشمال شرق ایران، در اطراف سیستمهای گسلی اصلی که اکثراً در راستایی تقریباً NW-SE توزیع یافتهاند، مشاهده میشود. تحلیلهای فرکتالی به روش مربع شمار در شرق ایران انجام شد که برای این منظور منطقه مطالعاتی را به (12) محدوده مجزا تقسیم و هر محدوده را بطور جداگا

  • بررسی زمین لرزه های 16 بهمن 1375 بجنورد در شمال شرق ایران

    مقاله۱۹۹۹فیزیک زمین و فضامحمدرضا قیطانچی، علی فاتحی، احمد سدید خوی

    در روز شانزدهم بهمن سال 1375 (مطابق با 4 فوریه سال 1997) و در ساعت 14 و 7 دقیقه و 1/47 ثانیه به وقت محلی (مطابق با ساعت 10و37 دقیقه و 1/47 ثانیه به وقت گرینویچ) زمین لرزة مخربی با بزرگی mb=5/9 و ms=6/8 در یک ناحیه کوهستانی در منطقه بجنورد بوقوع پیوست که باعث تلفات و خسارات مالی ف

  • بررسی زمین لرزه های 16 بهمن 1375 بجنورد در شمال شرق ایران

    مقاله۱۹۹۸فیزیک زمین و فضااحمد سدید خوی، علی فاتحی، محمدرضا قیطانچی

    در روز شانزدهم بهمن سال 1375 (مطابق با 4 فوریه سال 1997) و در ساعت 14 و 7 دقیقه و 1/47 ثانیه به وقت محلی (مطابق با ساعت 10و37 دقیقه و 1/47 ثانیه به وقت گرینویچ) زمین لرزة مخربی با بزرگی mb=5/9 و ms=6/8 در یک ناحیه کوهستانی در منطقه بجنورد بوقوع پیوست که باعث تلفات و خسارات مالی ف