بررسی تحولات حقوق کودکان و نوجوانان بزه دیده درمرحله تحقیقات مقدماتی درپرتو قانون آئین دادرسی کیفری ۱۳۹۲
چکیده
کودکان و نوجوانان بزهدیده در فرآیند کیفری افراد آسیبپذیری محسوب میگردند که حمایت از آنها باید در همه مرحلههای فرآیند کیفری مورد توجه کارگزاران عدالت کیفری باشد. در چند دههی اخیر سیاست گذاران جنایی به منظور عادلانه و اثر بخش کردن تدابیر و اقدام های حمایتی نظام ویژه ای را جهت رعایت منافع این دسته از بزه دیدگان پیریزی کردهاند. در گستره سیاست جنایی ایران نیز برخی تدابیر ویژه ماهوی و شکلی با الهام از معاهدات بینالمللی و مطالعات حقوق تطبیقی، در راستای حقوق بزهدیدگان پیشبینی شده است. در ابتدای مرحله فرآیند کیفری دسترسی آسان بزهدیده به نهادهای عدالت کیفری، رفتار کرامتمدار با او، مطلع نمودن وی از حقوق خود، از مهمترین نوآوریها بهشمار میرود. با توجه به اینکه، کودکان بزهدیده با طرح شکایت و اعلام جرم به مقامات در به حرکت در آوردن چرخهای عدالت کیفری نقش ویژهای دارند، بنابراین رعایت حقوق آنها در تمامی مراحل عدالت کیفری از قبیل، حق مشارکت کودک در طول فرآیندرسیدگی، تأمین امنیت، همراهی حامی و وکیل، جبران خسارت، اطلاعرسانی، توانمندسازی و .... در مشارکت فعال کودکان و نوجوانان بزه دیده در عدالت کیفری نقش اساسی دارد. قانون آئین دادرسی کیفری 1392 همگام با سایر تحولات کشورهای دیگر، بدون اینکه مقررات ویژهای درخصوص اطفال بزهدیده پیشبینی نماید، سعی نموده است حمایت از حقوق بزهدیدگان و مشارکت فعال آنان در فرآیند کیفری را ارتقا بخشد. در این نوشتار، این تحولات در مرحله تحقیقات مقدماتی و چگونگی تأثیرپذیری آنها از اسناد بینالمللی و مطالعات حقوق تطبیقی، مورد بررسی قرار میگیرد.