بررسی بانک بذر خاک در جوامع گیاهی منطقه حفاظت شده گنو
چکیده
منطقه حفاظت شده گنو که بلندی قله آن 2347 متر از سطح دریا ارتفاع دارد در شمالغربی بندرعباس واقع شده است. در این تحقیق بانک بذر خاک در جوامع مختلف گیاهی منطقه بررسی شد. بانک بذر خاک در تأمین تجدید حیات پوشش گیاهی بعد از تخریب نقش دارد. در مناطق حفاظت شده شناخت نوع بانک بذر خاک از لحاظ ظرفیت تولید بانک بذر پایدار و نا پایدار برای حفظ گونه های موجود بهخصوص گونه های نادر و انحصاری ارزشمند است. در این پژوهش نمونه برداری از بانک بذر خاک در فصل رکود رشد پوشش گیاهی و پیش از شروع بارندگیها در منطقه، انجام شد. نقاط نمونه برداری برای تعیین ذخایر بذری خاک از50 نقطه در هر دو ژرفای 5-0 و10-5 سانتی متری از سطح خاک در هر قطعه نمونه، در مجموع 135 قطعه نمونه در محل بررسی جامعهشناسی گیاهی انتخاب شدند. نمونه خاکهای هر لایه برداشت شده در هر قطعه نمونه که از 50 تکرار برای هر لایه برداشت شده بود ترکیب شد و سه زیرنمونه به ضخامت1 سانتی متر در سطح سینی هایی که بستر آن دارای شن ضدعفونی شده بود گسترده شد. سینی های محتوی نمونه ها در گلخانه قرار داده شدند و بهطور منظم آبیاری شدند. در این پژوهش، پتانسیل ذخایر بذری خاک از نظر پایداری بذر در خاک بررسی و نشان داد که از جنبه های گوناگون ازجمله تراکم بذر در متر مربع در ژرفاهای مختلف خاک و نوع شکل زیستی گونه ها در جوامع مختلف، تفاوت معنیداری دارند. در بین شکلهای زیستی، تروفیت ها در بانک بذر خاک فراوانتر هستند و گونه های درختی و درختچه ای اندک و گونه های با بانک بذر پایدار در خاک بهطور عمده یکساله ها می باشند. از 810 نمونه بانک بذر خاک کاشته شده در گلخانه 3934 بذر جوانه زده که از این شمار 2933 بذر مربوط به ژرفای 5-0 و 1001 بذر مربوط به ژرفای 10- 5 سانتی متری خاک می باشد. در مجموع این شمار بذر مربوط به 163 گونه می باشد که 44 گونه آن دارای بانک بذر پایدار می باشد. گونه هایی که در واحدهای نمونه برداری بانک بذر خاک دست کم دو بذر در ژرفای10- 5 سانتی متری خاک داشتند بهعنوان گونه ای با بانک بذر پایدار مورد توجه قرار گرفتند. سایر گونه های موجود در منطقه که بدون بانک بذر پایدار می باشند نسبت به تخریب آسیبپذیرند، بهعبارت دیگر اگر پوشش سرپا تخریب شود امکان تجدید حیات آنها میسر نخواهد شد.