ارزیابی درجه حرارت های کاردینال جوانه زنی و تأثیر دما بر شاخص های جوانه زنی بذور اسفناج وحشی (atriplex dimorphostegia)، علف شور (salsola crassa) و سیاه شور (suaeda aegyptiaca)
چکیده
دماهایکاردینال مختلف برای جوانهزنیباعثظهورغیرهمزمان علفهای هرزدرمزرعهشده وبرایمبارزهباآنهابایدبااطلاعاززماناوجهجومشان، به عملیاتمدیریتیمناسباقدامکرد. از اینرو به منظور بررسی دماهای کاردینال جوانهزنی بذور اسفناج وحشی، علف شور و سیاه شور و اثر درجه حرارتهای مختلف بر شاخصهای جوانهزنی این گیاهان، مطالعهای در آزمایشگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه بیرجند در سال 1392 در قالب طرح کاملاً تصادفی با 8 سطح دمایی (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40 درجه سانتیگراد) و 4 تکرار انجام شد. نتایج آزمایش حاصل از برازش مدلهای درجه دو و دندانهای نشان داد که دماهای کاردینال جوانهزنی شامل دمای پایه، بهینه و بیشینه برای اسفناج وحشی به ترتیب 57/5، 37/26، 07/47، برای علف شور به ترتیب 48/3، 57/21 و 66/39 و برای سیاه شور به ترتیب 96/6، 81/28 و 52/44 درجه سانتیگراد بودند. تأثیر دما بر کلیه مؤلفههای جوانهزنی بذور اسفناج وحشی، علفشور و سیاهشور معنیدار بود (01/0>p). کاهش درصد و سرعت جوانه زنی بذور اسفناج وحشی در کمترین دما نسبت به بیشترین دمایی که در آن جوانهزنی رخ داد، به ترتیب 40/39، 99/33 درصد بود و این مقادیر برای علفشور 86، 29/66 درصد و برای سیاهشور04/87، 31/94 درصد محاسبه شد. بیشترین یکنواختی در جوانهزنی بذور اسفناج وحشی در دمای 20 درجه، در علفشور در بازه دمایی 15 تا 20 درجه و در سیاهشور در دمای 20 تا 40 درجه سانتیگراد بود. همچنین بین حداکثر و حداقل میزان طول ساقهچه، طول ریشهچه، وزن تر و خشک گیاهچهها به ترتیب 52/94، 91، 85 و 57/98 درصد در اسفناج وحشی، 09/63، 12/70، 52/71 و 85/53 درصد در علفشور و 33/86، 99/93، 67/96 و 33/99 درصد در سیاهشور اختلاف مشاهده شد. بیشترین شاخص بنیه بذر در اسفناجوحشی و علفشور در دمای 20 درجه و در سیاهشور در دمای 10 درجه سانتیگراد رخ داد.