تاثیر تاریخ کاشت و تنش شوری بر عملکرد دانه و عقیمی سنبله گندم، رقم بم
چکیده
به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و شوری بر عملکرد و میزان عقیمی سنبله گندم (triticum aestivuml.)، رقم بم، آزمایشی مزرعهای در ایستگاه تحقیقات شوری صدوق مرکز ملی تحقیقات شوری طی سالهای 88-1387 و 89-1388 انجام گرفت. آزمایش به صورت اسپیلت پلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی و با سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل تاریخ کاشت (کاشت در اول آبان، 15 آبان، 30 آبان و 15 آذر) و شوری آب آبیاری 2 دسی زیمنس بر متر (شرایط غیر شور) و 10 دسی زیمنس بر متر (شرایط شور) بودند. نتایج نشان داد که در هر دو سال آزمایش بین تاریخهای کاشت در آبان از نظر میزان عملکرد دانه و بیولوژیک تفاوت معنیدار وجود نداشت. تاخیر در کاشت تا 15 آذر عملکرد دانه را در سال اول، به میزان 28 درصد و در سال دوم به میزان 34 درصد کاهش داد. عملکرد دانه و بیولوژیک در شرایط شور به میزان 14 درصد کمتر از شرایط غیر شور بود. مناسبترین تاریخ کاشت در شرایط آزمایش اواسط آبان ماه بود. تاخیر در کاشت، باعث افزایش معنیدار درصد سنبلهها و سنبلکهای عقیم در هر دو سال آزمایش گردید. کمترین و بیشترین درصد سنبلهها و سنبلکهای عقیم به ترتیب در تاریخهای کاشت 15 آبان و 15 آذر بدست آمد. تعداد سنبلههای نوک عقیم و درصد سنبلکهای عقیم در هر سنبله در شرایط شور به میزان معنیداری بیشتر از شرایط غیر شور بود. به نظر میرسد هرگونه تنش محیطی مانند شوری و تاخیر در تاریخ کاشت در مرحله رشدی 40 تا 49 (دوره غلاف رفتن) می تواند درصد عقیمی سنبلکهای سنبله را افزایش دهد.