بررسی ارتباط رژیم غذایی کاهنده ی فشار خون (dash) با تغییرات سه ساله ی نمایه ی توده ی بدنی و خطر بروز چاقی در افراد نوجوان: مطالعه قند و لیپید تهران

حسین فرهادنژاد، hossein farhadnejad department of clinical nutrition and dietetics, faculty of nutrition sciences and food technology, national nutrition and food technology research institute, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranگروه تغذیه بالینی و رژیم درمانی، دانشکده علوم تغذیه وصنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران گلاله اصغری، golaleh asghari nutrition and endocrine research center, obesity research center, research institute for endocrine sciences, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranمرکز تحقیقات تغذیه در بیماری های غدد درون ریز، پژوهشکده علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران پروین میرمیران، parvin mirmiran department of clinical nutrition and dietetics, faculty of nutrition sciences and food technology, national nutrition and food technology research institute, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, iranگروه تغذیه بالینی و رژیم درمانی، دانشکده علوم تغذیه وصنایع غذایی، انستیتو تحقیقات تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران فریدون عزیزی، fereidoun azizi endocrine research center, research institute for endocrine sciences, shahid beheshti university of medical sciences, tehran, i.r. iranمرکز تحقیقات غدد درون ریز، پژوهشکده علوم غدد درون ریز و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران

چکیده

مقدمه: با توجه به بروز روزافزون چاقی در افراد نوجوان، در این مطالعه ارتباط الگوی غذایی dash (رژیم غذایی کاهنده ی فشار خون) با بروز چاقی و تغیِیرات نمایه ی توده ی بدنی در نوجوانان بررسی شد. مواد و روش ها: این مطالعه ی کوهورت در قالب مرحله ی 4 تا مرحله ی 5 مطالعه ی قند و لیپید تهران روی 629 فرد نوجوان (10 تا 18 سال) انجام گرفت. برای به دست آوردن اطلاعات تغذیه ای از پرسش نامه ی نیمه کمی بسامد خوراک استفاده شد. در شروع و پس از 3 سال پی گیری، شاخص های تن سنجی اندازه گیری شد. چاقی در افراد نوجوان نیز با استفاده از معیارهای ملی، براساس صدک ≥ 95 بر حسب سن و جنس تعیین شد. یافته ها: میانگین (±انحراف معیار) سنی و امتیاز رژیم غذایی dashافراد به ترتیب 5/2±1/14 سال و 2/4±1/24 بود. هم چنین میانگین تغییرات نمایه ی توده ی بدن 6/2±7/1 کیلوگرم بر متر مربع و میزان بروز چاقی بعد از 3 سال پی گیری 12 درصد بود. بعد از کنترل اثر عوامل مخدوش گر، امتیاز بالای رژیم غذایی dash و دریافت پایین نوشیدنی های شیرین ارتباط معکوسی با تغییرات 3 ساله ی نمایه ی توده ی بدنی داشتند (05/0>p). هم چنین خطر بروز چاقی در افراد در بالاترین پنجک امتیاز رژیم غذایی dash به طور معنی داری80 درصد کمتر از افراد در پایین ترین پنجک بود (نسبت شانس 2/0؛ 025/0=p). در بین اجزای رژیم غذایی dash نیز، دریافت پایین نوشیدنی های شیرین به طور معنی داری با کاهش خطر بروز چاقی همراه بود (نسبت شانس 2/0؛ 003/0= p). نتیجه گیری: الگوی غذایی dash در افراد نوجوان، ارتباط معنی دار معکوسی با خطر بروز چاقی و تغییرات 3 ساله ی نمایه ی توده ی بدنی دارد.