ریخت شناسی بذر، خصوصیات جوانه زنی و رویش توسکا ییلاقی در یک گرادیان ارتفاعی
چکیده
انتخاب مبدا مناسب بذر از مهمترین عوامل تاثیرگذار بر تولید و پرورش نهال در نهالستان و گلخانه به شمار میرود. پژوهش حاضر به منظور بررسی مشخصات ریخت شناسی بذر توسکا در یک گرادیان ارتفاعی و همچنین مطالعه مشخصات جوانهزنی بذر و رویش نهالهای حاصله انجام گردید. بذرهای توسکا ییلاقی در یک گرادیان ارتفاعی شامل 6 ارتفاع از سطح دریا متفاوت (50، 400، 800، 1200، 1400 و 1700 متر) در محدوده طرح جنگلداری گلبند نوشهر جمعآوری شد. مشخصات ریختشناسی شامل طول بذر، پهنای بذر، نسبت طول به پهنای بذر و وزن هزار دانه اندازهگیری شد. همچنین خصوصیات جوانهزنی بذور شامل طول دوره جوانهزنی، درصد جوانهزنی، میانگین جوانهزنی روزانه و سرعت جوانهزنی در سه تکرار 25 تایی در ژرمیناتور مورد آزمایش قرار گرفت. تعداد 30 بذر سالم از هر مبدأ ارتفاعی در سه تکرار در قالب طرح کاملا تصادفی در گلخانه کاشته شده و در اواخر فصل رویش خصوصیات رویشی شامل ارتفاع کل، قطر یقه و درصد زندهمانی تمام نهالها اندازهگیری شد. نتایج مقایسه میانگینها نشان دهنده وجود اختلاف آماری معنیدار در صفات ریختشناسی ارتفاعات مختلف مبدأ جمعآوری بذر بود. همچنین نتایج بیانگر اختلاف آماری معنی دار در مورد میانگین جوانه زنی روزانه و درصد جوانه زنی بود. مشخصات رویشی نهالهای مبدأهای ارتفاعی مورد مطالعه نیز اختلاف آماری معنیداری با یکدیگر داشتند. با توجه به نتایج تحقیق حاضر ارتفاع 800 و 1400متر از سطح دریا به عنوان بهترین مبدأهای جمعآوری بذر توسکا ییلاقی جهت پرورش در نهالستانهای جلگهای مشابه به محل این آزمایش معرفی میشوند. با توجه به نتایج تحقیق حاضر انجام مطالعات تکمیلی در سطح مولکولی در خصوص امکان وجود تفاوتهای ژنتیکی بین تودههای مورد مطالعه ضروری به نظر میرسد