بررسی جایگاه زبان در سبک غزلیات عرفی شیرازی
چکیده
عرفی شیرازی، شاعر باریکاندیش و خیالپرداز قرن دهم هجری (999-963) است که با وجود عمر کوتاه خود زمینهساز رواج سبکی تازه در شعر فارسی شد. این شاعر که نگاه تیزبین و ذهن سرشار و خلاقی دارد، هم در خلق مضامین تازه و هم در ابداع ترکیبات و لغات بدیع، موفق عمل کرده و مضمونآفرینی تازۀ خود را در یک سطح زبانی خلاق با ویژگیهایی خاص و ابتکاری شکل داده است. در این مقاله سعی بر این است با بررسی غزلیات این شاعر، برخی ویژگیهای اصلی سطح زبانیِ شعر وی با نگاهی سبکشناسانه و از دیدگاه صرف و نحو تجزیه و تحلیل شود. به این منظور کوشش شده است با ارائه نمونههای مختلفی از غزلیات عرفی، شاخصه های ویژۀ صرفی و نحوی سبک او که بسامد بیشتری دارد، بررسی شده و وجوه ممیّزۀ شعر او از این زاویه بیان شود. یافتههای پژوهش نشان می دهد، عرفی در اشعار خود با استفاده از ویژگیهای صرفی و نحوی زبان فارسی به نوآوریهایی در واژه و ترکیبسازی دست یافته است. شیوه این پژوهش کتابخانهای و به روش توصیفی ـ تحلیلی است. مرجع اصلی پژوهش و پایه تحلیلها غزلیات عرفی است.