ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح پرورش ماهی تیلاپیا (tilapia nilotica) در آب لب شور منطقه بافق، استان یزد
چکیده
این تحقیق، با ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح معرفی گونه تیلاپیا (tilapia nilotica) در شرایط آب لب شور در ایستگاه تحقیقاتی بافق استان یزد با هدف دستیابی به فنآوری و بومیسازی دانش تولید این ماهی، اشتغالزایی و امکان توسعه کنترل شده در سایر مناطق، انجام شده است. محدوده مورد استفاده برای این طرح شامل فضاهای سرپوشیده برای عملیات تکثیر، نرسری (پرورش بچه ماهی) و پرواربندی بود. به منظور دستیابی به توسعه پایدار پرورش این ماهی، ارزیابی اثرات توسعه این پروژه که در آن هم ملاحظات زیست محیطی و هم اقتصادی– اجتماعی در نظر گرفته میشود، امری ضروری به نظر میرسد. بنابراین پس از بررسی ویژگیهای فنی طرح، محدوده اثرهای، مستقیم و غیر مستقیم تعیین گردید و سپس جهت ارزیابی اثرات پروژه بر محیط زیست منطقه از ماتریس ساده استفاده گردید. بر اساس بررسیها، عواملی مانند نزدیکی به شبکه جادهای موجود، دسترسی به منبع تأمین آب زیر زمینی (لب شور)، عدم تعارض با کاربریهای موجود و آتی، نبود کاربریهای حساس و آثار و بناهای مهم در منطقه، عدم پوشش محدوده طرح با زیستگاههای حساس، پایین بودن کیفیت آب زیرزمینی برای سایر کاربریها، منتهی شدن جریان آب زیرزمینی در کویر پایین دست و تبخیر آن، نبود جریانهای رودخانههای سطحی دائمی، عدم ارتباط منطقه با آبهای آزاد، عدم احتمال فرار گونه از محیط پرورش و همچنین افزایش درآمد از طریق بهرهبرداری از توان تولید در محل از جمله جنبههای مناسب اراضی فعلی جهت پرورش این گونه است. باتوجه به نتایج حاصل از تکمیل ماتریس و ارزیابی آنها در دو مرحله ساختمانی و بهرهبرداری، مشاهده گردید که این طرح اثرات منفی با شدت تخریب خیلی زیاد و زیاد ندارد. بنابراین به واسطه اینکه50% میانگین ردهبندی در هیچ کدام از ردیفها و ستونها در ماتریسهای طراحی شده کمتر از 1/3- نبود، این طرح با اعمال طرحهای بهسازی و روشهای کاهش اثرات و پیامدهای منفی تأیید و از نظر زیست محیطی توجیهپذیر تشخیص داده شد. راهکارهای کاهش اثرات منفی و تقویت آثار مثبت به منظور به حداقل رساندن اثرات منفی و افزایش پیامدهای طرح و برنامه پایش در مطالعات پیشبینی شده است.