مطالعه فلوریستیک منطقه قره چه در شمال شرق استان خراسان رضوی
چکیده
منطقه قره چه با وسعت تقریبی 9 هزار هکتار در شمال شرق خراسان رضوی و در حدود 45 کیلومتری شمال غرب شهرستان قوچان واقع شده است. محدوده ارتفاعی منطقه بین 1310 تا 2300 متر بالاتر از سطح دریا متغیر است. میانگین بارندگی سالیانه 1/319 میلی متر و متوسط درجه حرارت سالانه 13 درجه سانتیگراد است. به منظور شناسایی و معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان، طی فصول رویشی سال های 1390 و 1391 گیاهان منطقه جمع آوری شدند. در مجموع، 396 گونه از گیاهان آوندی متعلق به 252 جنس و 62 تیره گیاهی شناسایی شد. بزرگترین تیره های گیاهی منطقه از نظر تعداد گونه عبارتند از: asteraceae (63 گونه)، fabaceae (32 گونه)، brassicaceae (28 گونه)، lamiaceae (25 گونه) و apiaceae (22 گونه). جنس های astragalus با 14 گونه، centaurea، cousinia و euphorbia هر یک با 7 گونه، rosa با 6 گونه و convolvulus و silene هر یک با 5 گونه، دارای بیشترین تعداد گونه در منطقه هستند. شکل های عمده زیستی منطقه به ترتیب عبارتند از: همی کریپتوفیت ها (43 درصد)، تروفیت ها (28 درصد)، کامه فیت ها (12 درصد)، ژئوفیت ها (11 درصد) و فانروفیت ها (6 درصد). درصد بالای همی کریپتوفیت ها نشان دهنده اقلیم سرد و کوهستانی منطقه است. از نظر پراکنش جغرافیایی، بیشترین سهم مربوط به عناصر ایرانی-تورانی (55/60 درصد) و پس از آن عناصر چند ناحیه ای (21/12 درصد) است که نشان می دهد منطقه از نظر جغرافیای گیاهی کاملاً تحت تأثیر عناصر فلوریستیک منطقه ایران و توران است. در منطقه قره چه گونه های colchicum soboliferum و ranunculus caucasicus شناسایی و برای نخستین بار از استان خراسان رضوی گزارش شدند.