سنجش میزان غلظت فلزات سنگین (نیکل، وانادیوم، سرب، کبالت و کادمیوم) در مخازن آب توازن کشتی های تجاری ورودی به بندر امام خمینی (ره)
چکیده
تحقیق حاضر به منظور بررسی غلظت فلزات سنگین (نیکل، وانادیوم، سرب، کبالت و کادمیوم) ورودی از طریق آب توازن کشتیها در دو فصل (زمستان 1393 و تابستان 1394) در منطقه بندر امام خمینی (ره) در شمال غربی خلیج فارس انجام شد. انتقال مواد شیمیایی و همچنین گونه های مختلف جانوری و گیاهی از طریق آب توازن از دلایل اهمیت این معضل جهانی می باشد. نمونه برداری از آب و رسوب مخازن آب توازن 12 کشتی تجاری (حامل سنگ آهن، کاندنسیت و آهن آلات) ورودی از مسیرهای آمریکای جنوبی و آسیای جنوب شرقی انجام شد. از آب و رسوب موجود در هر کشتی 3 نمونه تهیه شده و پس از آماده سازی به روش epa (2007)، غلظت فلزات سنگین موردبررسی با استفاده از دستگاه icp اندازهگیری شد. میانگین غلظت فلزات سنگین سرب، کبالت، کادمیوم، نیکل و وانادیوم موجود در نمونههای آب در دو فصل در مسیر آمریکای جنوبی به ترتیب 54/1±31/4، 19/1±41/3، 02/1±73/1، 45/1±33/3 و 01/0±5/0 (میلی گرم بر لیتر) و بیشینه میزان آن 94/1±55/4، 88/0±45/3، 52/1±77/1، 26/1±52/3 و 01/0±5/0 (میلی گرم بر لیتر) و در مسیر آسیای جنوب شرقی میانگین فلزات به ترتیب 92/0±20/4، 75/0±92/1، 32/0±25/1، 61/0±66/1 و 01/0±05/0 و بیشینه میزان آن 71/0±21/4، 12/0±94/1، 52/0±29/1، 4/0±68/1 و 01/0±05/0 بود. همچنین میانگین غلظت فلزات مذکور در نمونههای رسوب مخازن در مسیر آمریکای جنوبی در دو فصل به ترتیب 62/10±5/65، 45/4±6/27، 001/0±1/0، 30/3±83/47 و 56/1±46/25 (میکروگرم در کیلوگرم) و بیشینه میزان آن 75/10±5/67، 47/4±5/29، 001/0±1/0، 95/1±93/50 و 00/2±70/25 (میکروگرم در کیلوگرم) و در مسیر آسیای جنوب شرقی میانگین فلزات در دو فصل به ترتیب 45/23±94، 21/3±03/29، 001/0±1/0، 05/5±5/55 و 25/3±32/41 (میکروگرم در کیلوگرم) و بیشینه میزان آن 41/29±106، 67/3±9/32، 001/0±1/0، 79/3±12/61 و 76/2±85/41 (میکروگرم در کیلوگرم) بود. همچنین با مقایسه میزان غلظت فلزات در آب و رسوب کشتی ها بین دو فصل اختلاف معنی داری مشاهده نگردید (05/0 p)، لازم به ذکر است که میزان غلظت فلزات مذکور در تابستان در هر دو مسیر مقدار بیشتری را نسبت به زمستان نشان داد و از سنجش آب و رسوبات در مسیر آسیای جنوب شرقی مقادیر بالاتری نسبت به مسیر آمریکای جنوبی ملاحظه گردید. همچنین مقادیر فلزات برای هر دو مسیر و هر دو فصل در رسوبات مخازن اختلاف معنی داری با مقادیر موجود در آب داشت (05/0>p). مقایسه غلظت فلزات فوق با مقادیر استاندارد آب (ropme,2003) و رسوب (epa,2005) نشان داد که غلظت فلزات مذکور در آب و رسوبات مخازن آب توازن کشتیهای موردبررسی، با توجه به مقادیر در نظر گرفته شده در استاندارد ropme,2003 و epa,2005 در محدوده استاندارد قرار داشته و تخلیه آب توازن آن در منطقه به لحاظ زیست محیطی آلودگی فلزات سنگین مذکور را ایجاد نمی نماید.