ارتباط آنورتوزیت ها با توده ماگمایی مافیک میشو و استفاده از سن سنجی آنها به عنوان راهنمایی در شناسایی پالئوتکتونیک توده ماگمایی مافیک میشو (شمال غرب ایران)

احمد جهانگیری، دانشگاه تبریز گروه علوم زمین احمد جهانگیری محمدحسین زرین کوب، امیلیو ساکانی، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فرارا، فرارا، ایتالیا یلدرم دیلک، دانشکده زمین شناسی، دانشگاه میامی، آکسفورد، آمریکا زهره عظیم زاده، سازمان صنعت، معدن و تجارت آذربایجان شرقی، تبریز، ایران

چکیده

توده ماگمایی مافیک میشو با پالئوتکتونیک پیچیده در پهنه سلطانیه-میشو و در جنوب غرب مرند بین دو گسل شمالی و جنوبی میشو (شمال غرب ایران) قرار گرفته است. این توده مافیک در داخل سنگ های رسوبی پرکامبرین کهر نفوذ کرده و توسط رسوبات پرمین پوشیده شده است. ترکیب سنگ شناسی این توده شامل: گابرو، نوریت، آنورتوزیت، پیروکسنیت، اولیوین گابرو و تروکتولیت است. دایک های دیابازی این توده نفوذی را قطع می کند. این سنگ های لویکوکرات بافت کومولایی داشته و کانی غالب آنها پلاژیوکلاز با ترکیب بیتونیت تا لابرادوریت است. آنورتوزیت ها در نمودارهای مختلف پراکندگی یا جدایشی را از گابروها نشان نمی دهد. آنورتوزیت ها و نیز گابروها ویژگی سری ماگمایی توله ایتی تا کالک آلکالن دارد. این نشان می دهد که آنورتوزیت ها منشأ یکسانی با گابروها دارد. گابروها و آنورتوزیت ها متاآلومین و دارای ویژگی های ژئوشیمیایی نوع morb است. استفاده از آنورتوزیت ها در تعیین سن مطلق با روش pb-u زیرکن و تعمیم آن به توده نفوذی مافیک میشو می تواند کمک بسیاری در تعیین پالئوتکتونیک منطقه میشو داشته باشد. سن سنجی مطلق، زمان جایگیری آنورتوزیت ها و در نتیجه گابروها را کربونیفر آغازین نشان می دهد (4/3  7/356 میلیون سال قبل) که با نتایج سن نسبی (بین رسوبات پرکامبرین کهر و رسوبات پرمین) تناسب دارد. می توان گفت توده نفوذی مافیک میشو به دنبال حرکات کششی حاصل از ماگمای مرتبط با فعالیت پلوم در اوایل کربونیفر تشکیل شده و منجر به گسترش پوسته اقیانوسی پالئوتتیس در شمال غرب ایران گردیده است.