بررسی و تحلیل عاشقانه های حماسه های ملّی ایران با روی کرد نظریّۀ بینامتنی نگری (با تأکید بر شاهنامه، سام نامه، برزونامه، گرشاسپ نامه، بانوگشسب نامه)

کمال الدین آرخی، دانش جوی دکتری زبان و ادبیات فارسی. دانش گاه سیستان بلوچستان. زاهدان. ایران. محمود عباسی، دانش یار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانش گاه سیستان و بلوچستان. زاهدان. ایران. عبدالعلی اویسی کهخا، دانش یار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانش گاه سیستان و بلوچستان. زاهدان. ایران.

چکیده

چکیده عاشقانه­ ها بخشی جدایی ­ناپذیر از حماسه­ های ملّی ایران بشمار می­ روند. با توجّه به این­که حماسه­ هایِ پس از شاهنامه متأثّر از آن بوده­ اند، بسیاری از ویژگی­ های غنایی شاهنامه در آن­ ها یافت می­ شود. در این مقاله کوشش می­ شود با روی­کرد نظریّۀ بینامتنی نگری این ویژگی­ ها بررسی شود. بینامتنی­ ها به لفظی، موضوعی و محتوایی تقسیم می­ شود. این مقاله با روش توصیف و تحلیل محتوایی و کتاب­خانه ­ای، حماسه­ ها را از منظر بینامتنی محتوایی بررسی می­ کند. نتایج این بررسی­ ها بیان­ کنندۀ آن است که موضوع هایی همانند عاشقی از راه شنیدن، نقش میانجی­ ها در عشق، پیش­گامی زنان در ابراز عشق، نقش موبدان و منجّمان و ... به­ صورت بینامتنی در اغلب عاشقانه­ ها بکار رفته است.