زمین شناسی اقتصادی کانسار اسکارن آهن چنار علیا با تکیه بر بررسی میان بارهای سیال، شمال غرب همدان
چکیده
کانسار آهن چنار علیا در استان همدان و 24 کیلومتری شمال شهر اسد آباد قرار دارد. این کانسار در انتهای بخش شمال غربی زون ساختاری سنندج - سیرجان واقع شده است. نفوذ توده کوارتز سینیتی آلموقلاق بدرون سری آتشفشانی- رسوبی سنقر با سن تریاس- ژوراسیک باعث نهشته شدن این کانسار شده است. کانی سازی در منطقه به دو صورت توده ای و رگه ای است. کانی اصلی این کانسار مگنتیت است و هماتیت به عنوان دومین کانی آهن دار نهشته شده است. پیریت عمده ترین فاز سولفیدی در این کانسار است. میانبارهای سیال نمونه های کوارتزی این کانسار بیشتر دو فازی و غنی از مایع با اشکال کشیده می باشند. مطالعات میکروترمومتری این میانبارها نشان می دهد که میانگین شوری و دمای پیدایش این کانسار به ترتیب در محدوده 5.15- 5.2 درصد وزنی نمک طعام و 170-165 درجه سانتیگراد قرار می گیرد. چگالی میانبارهای سیال نمونه های کوارتزی کانسار آهن چنار علیا از 89/0 تا 02/1 متغیر است، عمق به دام افتادن سیالات درگیر کانسار چنار علیا در حدود 100 متر و در نزدیکی سطح زمین بوده است، همچنین فشار حاکم در طی تشکیل سیالات در حدود 50 بار بدست آمده است. نهشت آهن در منطقه پیامد تحرک مجدد سیالات متاسوماتیسم کننده، در راستای پهنه های برشی، مرزهای گسل خورده و شکستگی های سطحی است. مطالعات کانی شناسی، میزان شوری و دمای همگن شدگی میانبارهای سیال نشان دهنده این است که کانی زایی در کانسار آهن چنار علیا در مرحله تأخیری اسکارن صورت پذیرفته است.