بررسی رابطه ی بوم گرایی در معماری روستایی با اقتصاد روستایی (نواحی مرکزی مازندران و نواحی مرکزی یزد)

احمد پیرزاد، ساشا ریاحی مقدم

چکیده

هدف از ارائه­ی این مقاله، بررسی رابطه­ی بوم­گرایی معماری روستایی با اقتصاد روستایی و تأثیرات متقابل آن ها بر یکدیگر است. از آن­جایی که خودکفایی، یکی از ویژگی های شاخص در زیست­بوم های روستایی است، به همین دلیل، عرصه­ی تولیدات با استفاده از امکانات موجود در روستا و پیرامون آن همواره از اهمیت بالایی برخوردار بوده و رابطه­ی بسیار مهمّی بین معماری روستایی، محیط پیرامون و اقتصاد روستایی شکل گرفته که در نوع خود، منحصر به فرد می باشد. روش تحقیق در این مقاله به صورت توصیفی ـ تحلیلی و با تأکید بر مطالعات کتابخانه­ای و میدانی بوده است. دستاوردهای مقاله نشان می دهد: هرگاه معماری روستایی در انطباق با طبیعت بوده باشد و از امکانات موجود بهره­برداری بهینه کرده، پایداری آن به طور نسبی در همه­ی عرصه ها افزایش یافته است؛ در این خصوص، نقش مصالح بوم­آورد در معماری روستایی چشمگیرتر می باشد، به ویژه در زمینه­ی حفظ و توسعه­ی معماری اصیل روستایی و مقاوم­سازی آن با بازنگری و تقویت شیوه­های سنّتی. منبع درآمد روستاییان بر اساس فعالیت هایی چون کشاورزی، دامداری، صنایع بومی و ... نیز در ساختار و شکل معماری روستایی تأثیر زیادی داشته و حتّی بر هزینه­های ساخت بنا تأثیر مثبت داشته است. هم­چنین بهره­برداری بهینه از طبیعت نیز از یک­سو منجر به کاهش هزینه ها شده و از سوی دیگر، منجر به حفظ پویایی اقتصاد روستایی می شود؛ بر این اساس، شایسته است که با توجّه به افزایش هزینه­های زندگی و تبدیل روستانشینان بی­نیاز به روستانشینان نیازمند، به مقوله­ی بوم­گرایی در شرایط محیطی هر منطقه توجّه بیش­تری نشان داد و کنترل محیط زندگی با توجّه به منابع انرژی های موجود در طبیعت روستا را سرلوحه­ی مداخلات قرار داد.