بررسی تطبیقی و سبک شناسانه جلوه های پایداری در شعر نزار قبانی و نصرالله مردانی (مطالعه موردپژوهانه: دو سروده «طریق واحد» و «سمند صاعقه)

محمدجعفر اصغری، استادیار گروه زبان و ادبیّات عربی، دانشگاه ولی عصر (عج)، رفسنجان

چکیده

جستار پیش رو، کوششی است تطبیقی و سبک­شناسانه دو سروده «طریق واحد» از نزار قبانی (1998-1923) و «سمند صاعقه» از نصرالله مردانی (1383-1326). دو ادیب یادشده که با هجوم ملّت­های بیگانه به کشورهای فلسطین و ایران روبه­رو هستند، در سروده خویش، ضمن دعوت به حضور سریع در میدان نبرد، مخاطب را به ایستادگی و پایداری در برابر اشغالگران فرامی­خوانند. این مقاله درصدد بررسی سبک­شناسانه همسانی­ها و ناهمسانی های موضوعی و فنّی جلوه­های پایداری دو سروده، در سه سطح فکری و ادبی و زبانی با تکیه بر چارچوب های ادبیّات تطبیقی است. مهم­ترین یافته­های برآمده از این پژوهش نشان می­دهد که دو شاعر در سروده خود با به کارگیری واژگان و عبارات الهام­بخش پایداری و اسلوب تکرار و همچنین استفاده از تصاویر فنّی، در پی انتقال مفهوم خویش به مخاطب هستند. به لحاظ موضوعی، سروده مردانی بر مفهوم شهادت، به عنوان یکی از مؤلّفه­های ادبیّات پایداری تأکید می­ورزد، امّا گستره جغرافیایی پایداری در سروده قبانی فراگیرتر است.