بررسی و رتبه بندی عوامل مؤثر بر تخریب مراتع استان گلستان
چکیده
عرصههای منابع طبیعی به ویژه مراتع، بستر توسعه پایدار محیطزیست و پدیدههای اکولوژیکی محسوب میشود، نقش تأثیرگذاری در زندگی دامداران به خصوص تغذیه دام آنها دارند. عدم توجه بهرهبرداران به قوانین و مقررات بهرهبرداری از مراتع از یک طرف و کمبود کارشناس و محافظ از طرف دیگر، تخریب مراتع را در پی داشته است. بنابراین در همین راستا به منظور بررسی و اولویت بندی عوامل مؤثر بر تخریب مراتع استان گلستان، دیدگاه مبتنی بر تجربه کارشناسان منابع طبیعی، در نظر گرفته شد. برای جمعآوری اطلاعات در زمینه موضوعی تحقیق از ابزار پرسشنامه به همراه مصاحبه استفاده گردید. روایی پرسشنامه با استفاده از نظرات متخصصان و پایایی آن بر اساس ضریب آلفای کرونباخ (859/0) به دست آمد. در مجموع، 60 پرسشنامه به طور تصادفی از کارشناسان سطح استان تکمیل شده و پاسخها پس از استخراج و دستهبندی در محیط excel، به کمک نرمافزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. پاسخهای ارائه شده برای هر فاکتور را به صورت ضریب تغییرات بیان شده است و با توجه به آن اولویتبندی صورت گرفته است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که نسبتهای داده شده از جانب کارشناسان متفاوت بوده و بنابراین اولویتهای ارائه شده نیز یکسان نیست. در برخی موارد نیز رتبههای تعیین شده در هر دو مرتع قشلاقی و ییلاقی از جانب کارشناسان یکسان در نظر گرفته شده است. در مجموع عوامل معیشتی و عوامل مدیریتی به ترتیب با میانگین 14/4 و 84/3 در مراتع قشلاقی و ییلاقی از نگاه کارشناسان عوامل مؤثرتری در کاهش و یا افزایش تخریب مراتع نسبت به سایر موارد دانسته شدهاند. در مقابل عوامل طبیعی هم در مراتع قشلاقی و هم در مراتع ییلاقی به عنوان کمترین عامل تأثیرگذار معرفی شده است