مقاله

مکانیک گالیله ای و حرکت شناسی در فلسفه اسلامی

دانلود متن کاملرایگان، با حساب کاربری؛ ثبت نام با گوگل چند ثانیه است

چکیده

مکانیک گالیله ای حداقل از دو جهت دارای اهمیت است: فیزیک را از طبیعیات قدیم جدا می کند و روشی نو در علم تجربی نوین به ارمغان می آورد. در واقع نقطه عطفی در سیر تاریخ علوم است،که با چرخشی فلسفی در مبانی فکری آن دوران میسر می گردد؛ به گونه ای که بتوان از حرکت شناسی خاصی تحت عنوان حرکت شناسی گالیله ای نام برد. آنچه در این مقاله آمده است، در باب پاسخ به این پرسش است که آیا در بستر پارادایم فلسفه اسلامی، مکانیک گالیله ای و یا شبه گالیله ای می توانست شکل گیرد؟ در این مقاله نشان داده شده است که پدید آمدن مکانیک گالیله ای عناصر و اصولی ضروری را در حرکت شناسی می طلبد که حرکت شناسی در فلسفه اسلامی گرچه فاقد همه این شرایط و اصول نظری و مفهومی مورد نیاز بوده است؛ در عین حال، مواردی در حرکت شناسی فیلسوفان مسلمان وجود دارد که می توانست لااقل بستر مناسبی برای شکل گیری گونه ای مکانیک شبه گالیله ای – هم ارز تجربی با آن – ایجاد نماید؛ هر چند موانعی جدی از جمله کلی دیدن حرکت، انگیزه های کلامی و الهیاتی طبیعت شناسی در فلسفه اسلامی، عدم باور به ریاضیاتی دیدن و ریاضیاتی نمودن طبیعت نزد فیلسوفان مسلمان و مواردی دیگر از جمله زبان توصیف آنان، در مسیر تحقق این گونه مکانیکی وجود می داشتند.

اسناد مشابه

  • حرکت در مجردات بر پایه مبانی فلسفه اسلامی

    از جمله موضوعات پیچیده در مباحث تغیر و حرکت، امکان حرکت (سیلان وجود جوهری یا عرضی شیء) در مجردات (چیزی که نه تنها جسم نیست، بدون وجود جسم و تعلق به آن نیز میتواند باقی بماند) است. آیا میتوان بر پایه مبانی موجود در فلسفه، وجهی را برای توجیه و تبیین حرکت در مجردات یافت؟ به نظر میرس

  • تحلیلی بر ارزش‌های پویای اقتصادی با تأکید بر مفهوم حرکت و زمان در فلسفه اسلامی

    ارزش‌های ذهنی و عینی نتیجه ارزش‌گذاری انسان اقتصادی به محیط اجتماعی پیرامون است. «ارزش‌های ذهنی پویا» بر رجحان مصرف و نقدینگی، پاداش صبر و نرخ مطلوبیت کاهشی مصرف کالا و نگهداری پول، تکیه دارد. «ارزش‌های عینی پویا» بر شرایط تولید، تئوری ارزش نیروی کار و جمعیت تمرکز دارد. مجموعه ار

  • تطور هستی شناسی حالات ادراکی در فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۲۵جاویدان خردفائزه بنی خزاعی، مهدی ساعتچی

    مباحث معرفت‌شناسی در سنت فلسفه اسلامی پیش از دوره معاصر مجزا از مباحث مابعدالطبیعی مطرح نشده است و همین امر ضرورت پژوهش و استخراج آراء فیلسوفان اسلامی در مباحث معرفت‌شناسی و نسبت آن با آراء هستی‌شناختی ایشان را گوشزد می‌کند. بر این اساس پژوهش پیش‌رو با دغدغه‌ی فهم سیر تطور هستی‌ش

  • هستی شناسی رنگ بر مبنای سنت تفکر فلسفه اسلامی

    اکثر فلاسفۀ اسلامی، وجودِ عینی رنگ راحتمی فرض کرده­اند و نسبت به اصلِ هستیِ رنگ و مسائل پیرامون آن، فلسفه ورزینکرده­اند. بنابراین، لازم به نظر می­رسد که «هستی­شناسیِ رنگ» فیلسوفان گذشته دوباره موردبازنگری قرار گیرد. پژوهش حاضر، از برخی جهات می­تواند شباهت­هایی به آثار دیگر داشته

  • تحلیل و نقد نگرش تقلیل¬گرایانه به فلسفة اسلامی

    مقاله۲۰۲۳تاریخ فلسفهزهرا مظاهری، سیدمحمدکاظم علوی

    یکی از مناقشههای معاصر دربارة فلسفة اسلامی، مناقشه در اصالت آن ، یعنی پرسش از «امکان فلسفة اسلامی» است. این مسئلة هویتی، در تاریخ و آیندة فلسفه اسلامی تأثیری بسزا دارد آ. راء منکران اصالت فلسفة اسلامی اعم از مستشرقان، مورخان غربی، برخی از عربزبانان و مخالفان هرگونه فلسفة دینی را

  • مقدمه ای بر معرفت شناسی در فلسفه اسلامی

    مقاله۲۰۰۸ذهنشمس اینانی، قدرت الله قربانی

    این مقاله از دایرهالمعارف فلسفة راتلج انتخاب شده است که نویسنده در آن به طور خلاصه برخی مهمترین ویژگیهای معرفتشناسی اسلامی را مورد بررسی قرار میدهد. ابتدا, به دیدگاه فیلسوفان مسلمان دربارة امکان معرفت اشاره دارد و سپس, آن را از دید آنها به دریافت صور غیرمادی یا ذوات کلی تعریف مین