مقایسه تأثیر جنگل کاری صنوبر و توسکا بر ویژگی های کیفی خاک و ذخیره کربن آلی (مطالعه موردی: ایستگاه تحقیقات صنوبر صفرابسته، استان گیلان)
چکیده
از آنجا که نوع پوشش گیاهی بر ذخیره کربن آلی خاک و خصوصیات کیفی خاک تأثیر بسزایی دارد، بنابراین به منظور بررسی این تأثیر دو منطقه با جنگلکاری 14 ساله خالص صنوبر و توسکا، هرکدام در سه تکرار در ایستگاه تحقیقاتی صنوبر صفرابسته استان گیلان مطالعه شد. برای نیل به اهداف این تحقیق در هر تکرار نیمرخهای خاک حفر و خصوصیات مورفولوژیکی، فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی در آنها مطابق روشهای استاندارد مطالعه و اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد وزن مخصوص ظاهری، رس قابل انتشار، میانگین وزنی قطر خاکدانه، مقدار کربوهیدراتها و مقدار فسفر در دو جنگلکاری دارای تفاوت معنیداری در سطح یک درصد بودند. در عمق دوم (7 تا 15 سانتیمتر) جنگلکاری صنوبر خاکدانههای 4-2 میلیمتر و در جنگلکاری توسکا خاکدانههای 8-6 میلیمتر حداکثر مقدار کربن آلی را دارا بودند. در عمق سوم (15 تا 45 سانتیمتر) جنگلکاری توسکا تفاوتی بین درصد کربن آلی در خاکدانهها با اندازه مختلف دیده نشد، درحالی که در جنگلکاری صنوبر درصد کربن آلی در خاکدانههای 8-6 میلیمتر حداکثر بود. مقدار ذخیره کربن در عمق اول (صفر تا 15 سانتی متر) جنگلکاری صنوبر و توسکا بهترتیب 23/1277 و 7/1477 تن در هکتار بود که تفاوت معنی داری در سطح یک درصد نشان داد. تنفس میکروبی در هر دو جنگلکاری در عمق اول تفاوت معنی داری در سـطح پنج درصـد داشت. یافته های این تحقیق نشان داد که نوع پوشش گیاهی تأثیر زیادی بر ذخیره کربن در خاک داشته و از این طریق خصوصیات کیفی خاک را کنترل میکند. البته جنگلکاری توسکا در مقایسه با صنوبر باعث تجمع کربن آلی بیشتری در سطح خاک گردید.