ویراساینس.
مقاله

آزمونِ فازیِ فرضیات شرط لازم و شرط کافی در علوم اجتماعی

محمدرضا طالبان، استادیار گروه جامعه شناسی انقلاب پژوهشکدة امام خمینی و انقلاب اسلامی

چکیده

فرضیات علّی، به صورت شرط لازم و/یا کافی، برای تئوریها و تحقیقات تجربی در علوم اجتماعی اهمیت بسزایی دارند. با اینهمه، برای بسیاری از دانشمندان علوم اجتماعی، زبان شرط لازم/ شرط کافی مغایر با زبان علوم اجتماعی متعارف و متداولاست، چون متضمن آن است که (1شرط لازم/ شرط کافی فقط به صورت دوشقی یعنی »وجود/ عدم« یا »حضور/ غیاب«مطرح شود و (2فقط یک مورد ناسازگار بتواند فرضیۀ شرط لازم/ شرط کافی را ابطال کند.در این مقاله نشان داده شده است که با به کارگیری مجموعه های فازی میتوان بر این مشکلات روششناختی فائق آمد. درحقیقت، مجموعه های فازی این امکان را به پژوهشگران میدهند که درجه و میزانی را که یک شرط لازم/ شرط کافی حضوردارد برآورد کنند. همچنین، با استفاده از معیارهای احتمال گرایانه در تحلیل فازی، محققان میتوانند تصادفی یا اتفاقی بودنرخدادها و خطا را در وارسی و ارزیابی فرضیات شرط لازم/ شرط کافی وارد کنند.

اسناد مشابه

  • آزمونِ فازیِ فرضیات شرط لازم و شرط کافی در علوم اجتماعی

    مقاله۲۰۱۱مطالعات اجتماعی ایرانمحمدرضا طالبان

    فرضیات علّی، به صورت شرط لازم و/یا کافی، برای تئوریها و تحقیقات تجربی در علوم اجتماعی اهمیت بسزایی دارند. با اینهمه، برای بسیاری از دانشمندان علوم اجتماعی، زبان شرط لازم/ شرط کافی مغایر با زبان علوم اجتماعی متعارف و متداولاست، چون متضمن آن است که (1شرط لازم/ شرط کافی فقط به صورت

  • ناتوانی آزمون‌های آماری متعارف در ارزیابی فرضیاتِ علّی به شکل شرط لازم و شرط کافی

    مقاله۲۰۰۹روشu200c شناسی علوم انسانیمحمدرضا طالبان

    چکیده در علوم اجتماعی، بسیاری از فرضیات علّی به شکل شرط لازم و/ یا کافی وجود دارند. با توجه به اهمیت این فرضیات لازم است به چگونگی ارزیابی تجربی یا روش‌های آزمون آنها توجه شود. محققانی که فرضیات علّی به شکل شرط لازم و/ یا کافی را به صورت کمّی می‌آزمایند، معمولاً توجه ندارند که تک

  • آزمون فازیِ ارتباط علّی دین داری با کجروی: شرط لازم یا شرط کافی؟

    مقالهنشریه مسائل اجتماعیمحمّدرضا طالبان، استادیار جامعه‌شناسی پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی تکتم پیکانی، کارشناس ارشد جامعه‌شناسی

    مقاله حاضر سنجش دین داری و بررسی یکی از پیامدهای آن یعنی اجتناب از کجروی به روش فازی است. برای این منظور، دو مفهوم دین داری و کجروی در قالب مجموعه های فازی تعریف و درجات عضویت موردهای تحقیق در مجموعه های فازی تعیین شدند. با به کارگیری مجموعه های فازی و استفاده از معیارهای احتمال

  • آزمون فازیِ ارتباط علّی دین‌داری با کجروی: شرط لازم یا شرط کافی؟

    مقاله۲۰۱۳مسائل اجتماعی ایرانمحمّدرضا طالبان، تکتم پیکانی

    مقاله حاضر سنجش دین‌داری و بررسی یکی از پیامدهای آن یعنی اجتناب از کجروی به روش فازی است. برای این منظور، دو مفهوم دین‌داری و کجروی در قالب مجموعه‌های فازی تعریف و درجات عضویت موردهای تحقیق در مجموعه‌های فازی تعیین شدند. با به‌کارگیری مجموعه‌های فازی و استفاده از معیارهای احتمال‌

  • ناتوانی آزمون های آماری متعارف در ارزیابی فرضیاتِ علّی به شکل شرط لازم و شرط کافی

    مقاله۲۰۰۹روش شناسی علوم انسانیمحمدرضا طالبان

    چکیده در علوم اجتماعی، بسیاری از فرضیات علّی به شکل شرط لازم و/ یا کافی وجود دارند. با توجه به اهمیت این فرضیات لازم است به چگونگی ارزیابی تجربی یا روش های آزمون آنها توجه شود. محققانی که فرضیات علّی به شکل شرط لازم و/ یا کافی را به صورت کمّی می آزمایند، معمولاً توجه ندارند که تک