مقاله

رویکرد کلامی علامه مجلسی؛ اخباری گری یا اخبارگرایی؟

چکیده

روش اندیشه کلامی علامه محمدباقر مجلسی از جهت انحصار منبع معرفت کلامی در روایات به روش اخباریان نزدیک است. اما آیا می توان او را همچون محمدامین استرآبادی و ابن ابی الجمهور احسایی متکلم اخباری به شمار آورد؟ لازمه پاسخ به این پرسش بررسی نقش عقل در آثار اوست. عقل به منزله ابزار معرفت در اندیشه مجلسی حضور چشم گیری دارد. وی هم در مرحله تحقیق حدیث از عقل استفاده صوری می کند و هم در شرح و کشف معنای حدیث از عقل بهره روشی می برد. این در حالی است که کلام اخباری حتی در سطح ابزار کسب معرفت یا فرآیند تولید علم دینی به عقل بهای چندانی نمی دهد. کلام علامه مجلسی از این جهت شباهت ویژه ای با کلام شیخ صدوق دارد. او کلام روایی مدرسه قم در قرن سوم و چهارم را در قرن یازدهم در مدرسه اصفهان احیا کرده است و بیش از آنکه متکلمی اخباری باشد متکلمی روایی یا بنا به نام گذاری این مقاله متکلمی اخبارگرا است.

اسناد مشابه

  • رویکرد کلامی علامه مجلسی؛ اخباری‌گری یا اخبارگرایی؟

    روش اندیشه کلامی علامه محمدباقر مجلسی از جهت انحصار منبع معرفت کلامی در روایات به روش اخباریان نزدیک است. اما آیا می‌توان او را همچون محمدامین استرآبادی و ابن ابی‌الجمهور احسایی متکلم اخباری به شمار آورد؟ لازمه پاسخ به این پرسش بررسی نقش عقل در آثار اوست. عقل به منزلة ابزار معرفت

  • رویکرد کلامی علامه حلی‌(726ق) (پیشینه، نوآوری و تحول آفرینی آن درکلام امامیه)

    مقاله۲۰۲۲پژوهش های اعتقادی کلامیمحمد حسن نادم

    The history of Imami theology in its path of growth and excellence has so far left behind schools that each have played a transformative role in the growth of Imami theological thought. In the first two schools (Medina and Kufa), all Shiite beliefs and beliefs were developed, exp

  • رویکرد علامه مجلسی در شناخت آسیب تقیه در احادیث بحار الأنوار

    مقاله۲۰۲۱علوم حدیثعلی راد، روح الله شهیدی، سجاد صحرایی

    علامه مجلسی به عنوان یکی از علمای بزرگ شیعه دارای نظریاتی درباره مباحث آسیبشناسی احادیث است که مشخص کردن روش و معیارهای ایشان کمک بسیاری در شناخت بهتر و تشخیص روایات تقیهای دارد. شناخت روایات تقیهای از آنجا ضرورت دارد که روایات ائمه: از منابع احکام است و عدم شناخت آنها موجب ایجاد

  • اندیشه وحدت وجود نزد سید حیدر آملی(توحید عرفانی) و مقایسه آن با دیدگاه متکلمان علامه مجلسی( توحید کلامی)

    مقاله۲۰۲۴پژوهشنامه كلام تطبيقي شيعهمریم حسنینی، هادی وکیلی

    مسئله وحدت وجود یکی از مسائل مهم در حوزه کلام و عرفان و فلسفه اسلامی محسوب می‌شود. و محوری‌ترین مبحث در تفکر عرفانی و یکی از مسائل پر مناقشه و جنجالی در تاریخ کلام و عرفان اسلامی و حتی در میان محققان غربی به شمار می‌رود. و تقریباً همه مباحث دیگر حول عرفان و کلام به نحوی به همین م

  • دیدگاه های کلامی علامه مجلسی

    پایان‌نامه۲۰۱۰وزارت علوم، تحقیقات و فناوری - دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام - دانشکده الهیات و معارف اسلامیمنصوره نجفی کانی

    آرای کلامی علامه شهیر «محمدباقرمجلسی ره» بدیع، ابتکاری و در عین حال قابل اعتماد است. وی کتاب خداوند را یگانه کانون علم حق می داند و در باب تأویل احادیث و آیات قرآن، تنها توضیح سازگار با بیانات امامان(ع) را می پذیرد. احادیثی بسیار از کسانی را که به غلو مشهورند، به دلیل سطوح مختلف

  • آراء کلامی علامه مجلسی در مساله توحید

    پایان‌نامه۲۰۱۲سایر - دانشکده علوم حدیثمحمد کاظمی

    محورهای اصلی دیدگاه های علامه مجلسی در بیان توحید در سه حیطه بررسی می شود: اول به نظرات ایشان درباره معرفت و شناخت بشر از خداوند متعال پرداخته شده است. وی معتقد است که از نظر عقل، شناخت بشر از ذات و کنه حضرت حق امری محال و غیر ممکن است ولی گونه ای از شناخت و معرفت در انسان ها نها