زمین شناسی، دگرسانی، کانی سازی و ژئوشیمی محدوده ی خونیک، جنوب بیرجند
چکیده
منطقهی خونیک در شرق ایران و در 106 کیلومتری جنوب بیرجند واقع شده است. پیجویی اولیه در این منطقه با پردازش دادههای ماهوارهای آستر به روش نقشهبرداری زاویهی طیفی برای مشخص کردن زونهای احتمالی دگرسانی صورت گرفت، که براساس مشاهدات صحرایی، نتایج رضایت بخشی را فراهم کرد. این گستره شامل برونزدهایی از آتشفشانیهای پالئوسن- ائوسن بود که واحدهای متعدد نیمهعمیق با ترکیب حدواسط به حالت تلسکوپی در آنها نفوذ کردهاند. دگرسانی با برخی از این واحدها در ارتباط است. دگرسانیهای اصلی شامل پروپیلیتیک، آرژیلیک و سریسیتیک میشوند. کانیسازی در سطح به صورت افشان و برش گرمابی مشاهده میشود. حداکثر مقدار پراکندگی عناصر طلا، نقره و آرسنیک در رسوبهای آبراهه ای در مناطقی است که در بالادست آن زونهای دگرسانی پروپیلیتیک، آرژیلیک- سیلیسی و برش گرمابی وجود دارند. گسترهی تغییرات عناصر در نمونههای ژئوشیمیایی بر مبنای سنگ به صورت زیر است: طلا 2 تا 4600 میلیگرم در تن، نقره 40 تا 9080 میلی گرم بر تن، آرسنیک 7 تا 134 گرم بر تن، مس 21 تا 601 گرم بر تن، ، سرب 4 تا 1485 گرم بر تن،. بیشترین میزان طلا و نقره در واحدهای هورنبلند مونزودیوریت پورفیری و مونزونیت پورفیری دیده میشوند. نوع کانیسازی که بهصورت پراکنده و همراه با برش گرمابی است، گسترش دگرسانی ها و نیز ارتباط آنها با سنگ شناسی و زمین شناسی ساختاری، نشانهی حضور یک کانسار نوع طلای اپی ترمال است.