شناسایی نشانگرهای مولکولی پیوسته با ژن های کنترلکننده عملکرد دانه، طول و عرض برگ پرچم و برگ دوم در گندم نان در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی
چکیده
کمآبی مهمترین تنش غیرزیستی است که رشد و عملکرد گندم را در بیشتر نقاط جهان محدود میکند. برای شناسایی ژنهای کنترل کننده عملکرد دانه و طول و عرض برگ پرچم و برگ دوم در گندم نان، 121 لاین اینبرد نوترکیب نسل f8 حاصل از تلاقی رقم متحمل به خشکی آذر2 و رقم پرمحصول 87zhong 291 در شرایط دیم و آبیاری تکمیلی مورد ارزیابی قرار گرفتند. بر اساس توزیع فنوتیپی، تفکیک متجاوز برای کلیه صفات مورد مطالعه مشاهده شد. نقشه ژنتیکی مشتمل بر 37 نشانگر ssr، 16 نشانگر issr و 32 نشانگر aflp در مجموع 1157 سانتیمورگان از ژنوم گندم را با متوسط فاصله 26/17 سانتیمورگان بین دو نشانگر مجاور پوشش داد. بر اساس مکانیابی فاصلهای مرکب، تعداد 59 qtl تحت شرایط دیم و آبیاری تکمیلی برای صفات مورد مطالعه مکانیابی شدند. برای طول برگ پرچم، چهار و یک qtl بهترتیب تحت شرایط دیم و آبیاری تکمیلی شناسایی گردید. علاوه بر این، هفت، هشت و نه qtl بهترتیب برای عرض برگ پرچم و طول و عرض برگ دوم تحت شرایط دیم مورد شناسایی قرار گرفتند. برای عملکرد دانه نیز 20 و 10 qtl بهترتیب تحت شرایط آبیاری تکمیلی و دیم مکانیابی شدند. qtl شناسایی شده بین دو نشانگر issr25_2-cfa2257 برای عملکرد دانه تحت شرایط آبیاری تکمیلی با تبیین 46/40 درصد از واریانس فتوتیپی عملکرد دانه، بهعنوان qtl بزرگ اثر معرفی گردید. بیشتر qtlهای شناسایی شده دارای اثر افزایشی مثبت بودند که نشاندهنده توارث الل موثر دراین جایگاهها از آذر2 به نتاج میباشد. هشت جایگاه برای 29 qtl مربوط به صفات مختلف نیز مشترک بودند که نشان دهنده پیوستگی ژنی یا اثر پلیوتروپیک میباشد. با توجه به اهمیت ناحیه مربوط به حدفاصل نشانگرهای issr25_2-cfa2257 در کنترل عملکرد دانه، با اشباع این ناحیه ژنومی با نشانگرهای بیشتر میتوان از آنها در برنامه گزینش به کمک نشانگر استفاده کرد.