فلسفه انسان شناسی حکمت متعالیه؛ در مقایسه تطبیقی با «انسان یونانی» و «انسان مدرن»
چکیده
در یک تقریر کلی، تفاوت نحلههای اندیشگانی را میتوان به تفاوت «انسانشناسی» آن نحلهها ارجاع داد؛ یعنی می توان بنیان های اندیشه و مواجهات یک عالم فکری با جهان واقع را متعین از طرز تلقی آن اندیشه نسبت به مفهوم «انسان» دانست. لذا یکی از بهترین شیوههای تحلیل برای فهم تفاوتهای نظامهای اندیشگانی، مقایسه ی تطبیقی «انسانشناسی» آن ها و تعاریفی است که از مفهوم «انسان» به دست میدهند. در این مقاله سعی شده است تفاوتها و تقابلهای تعاریف «انسان» در سه اندیشهی متمایز: «یونان باستان»، «اندیشهی سکولار» و «حکمت متعالیه» مورد بازخوانی قرار گیرد. اما به دلیل موسع بودن هر یک از این سه حوزه، علاوه بر تقلیل بررسی به تفاوتهای «انسانشناسی»، یک نمایندهی خاص نیز برای هرکدام از سه نظام اندیشگانی مذکور معرفی شده است که عبارتند از: افلاطون و فلسفهی او در حوزهی یونان باستان، سکولاریسم به عنوان گفتمان غالب اندیشهی غرب مدرن، و آرای آیتالله جوادی آملی در حکمت متعالیه. بدین ترتیب، این مقاله به مقایسه ی تطبیقی فلسفه ی انسان شناسی در آرای افلاطون، گفتمان سکولاریسم و آیت الله جوادی آملی خواهد پرداخت.