ارزیابی ریسک مواجهه با مواد شیمیایی با استفاده از روش های تصمیم گیری چندمعیاره مطالعه موردی: پتروشیمی اراک

شاهو کرمی، shaho karami msc student in environmental planning, faculty of environment, university of tehran, tehran, iranدانشجوی دکتری آموزش محیط زیست، دانشگاه پیام نور، تهران غلامرضا نبی بیدهندی، gholamreza nabibidhendi prof. of department of engineering, faculty of environment, university of tehran, iranدکتری شیمی، استاد دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران حمیدرضا جعفری، hamidreza jafari associate prof. department of environmental planning, faculty of environment, university of tehran, tehran, iranدکتر برنامه ریزی ومدیریت gis ، دانشیار دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران حسن هویدی، hassan hoveidi assistant prof. department of environmental planning, faculty of environment, university of tehran, tehran, iranدکتری برنامه ریزی محیط زیست، استادیار دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران امیر هدایتی، amir hedayati phd student of environmental planning, faculty of environment, university of tehran, tehran, iranدانشجوی دکتری برنامه ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران

چکیده

زمینه و هدف: محیط اطراف انسان را مواد شیمیایی فراگرفته که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم می تواند سلامت انسان را به خطر اندازد. بعضی از آمارهای who، گویای این واقعیت است که 4 میلیون نفر در سطح جهان در صنایع شیمیایی مشغول به کار هستند و یک میلیون انسان سالانه در اثر تماس با مواد شیمیایی دچار مرگ شده و یا از کار افتاده می گردند و 4-1 میلیون مسمومیت ناشی از مواد شیمیایی نیز اتفاق می افتد. هدف از این مطالعه شناخت خطرات ناشی از مواد شیمیایی موجود در محیط کار، ارزیابی ریسک وظایف کاری و پیشنهاد اقدامات کنترلی مناسب برای حذف یا کاهش ریسک در صنعت پتروشیمی است. روش بررسی: در این پژوهش ابتدا مواد شیمیایی موجود در پتروشیمی اراک شناسایی شدند، سپس ویژگی هایی که نشان دهنده خطرآفرینی این مواد هستند، استخراج شدند و با استفاده از روش topsisضریب مخاطره این مواد تعیین شد، در مرحله بعد وظایف شغلی کارکنان و ضریب مواجه کارکنان با مواد شیمیایی محاسبه شد، در نهایت ضریب ریسک مواجهه با مواد شیمیایی در وظایف شغلی تعیین گردید. یافته ها: نتایج نشان می دهد که هیچکدام از مواد موجود در مجتمع برای کارکنان ریسک خیلی بالا ندارند اما پنج ماده نفتا، گاز آمونیاک، اسید استیک، گاز کلر و متانول برای کارکنان بخش بهره برداری و دو ماده گاز آمونیاک و گاز کلر برای کارکنان بخش فنی و تعمیرات ریسک بالا دارند. نتیجه گیری: موادی که ضریب ریسک بالا و خیلی بالا دارند، بهتر است جایگزینی برای استفاده آنها یافت شود و از تولید این مواد جلوگیری شود.