بررسی اثربخشی برنامه آموزشی مراقبت خانواده محور بر دانش مراقبت در منزل مراقبین بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز

عبدالله خرمی مارکانی، abdollah khorami markani faculty member of urmia medical sciences universityمجتمع آموزش عالی سلامت خوی سعید ساحلی، saeed saheli school of nursing and midwifery, urmia university of medical sciencesدانشکده پرستاری و مامایی ارومیه شهریار سخایی، shahriar sakhaei msc, instructor faculty of nursing, urmia university of medical sciences, urmia, iranمجتمع آموزش عالی سلامت خوی حمید رضا خلخالی، hamid reza khalkhali dept. of biostatistics, school of paramedic, urmia university of medical sciencesگروه آمار زیستی

چکیده

بررسی اثربخشی برنامه آموزشی مراقبت خانواده محور بر دانش مراقبت در منزل مراقبین بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز تاریخ دریافت 15/11/1393 تاریخ پذیرش 20/02/1394 چکیده پیش زمینه و هدف: اعضای خانواده یکی از اجزای اساسی سیستم مراقبتی بیماران مبتلا به بیماری مزمن ازجمله نارسایی مزمن کلیوی می باشند. آموزش مراقبین و اعضای خانواده می تواند کیفیت زندگی بیمار را افزایش داده و از بستری مجدد بیماران پیشگیری نماید. با توجه به دانش و آگاهی کم مراقبین بیماران همودیالیزی در خصوص مراقبت از بیمار در منزل و اینکه مطالعات اندکی درباره خانواده و مراقبین بیمار انجام شده است، این مطالعه باهدف تعیین اثربخشی برنامه آموزشی خانواده محور بر دانش مراقبت در منزل مراقبین بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز در بیمارستان های امام خمینی و طالقانی شهر ارومیه انجام شده است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه نیمه تجربی می باشد. تعداد 120 نفر از مراقبین بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیوی تحت همودیالیز با روش نمونه گیری تصادفی ساده از دو بیمارستان امام خمینی و طالقانی ارومیه انتخاب شدند و در 4 گروه مداخله به روش آموزش کلاسی، آموزش کتابچه ای، توأم کلاسی و کتابچه ای و گروه کنترل طبقه بندی شدند. ابتدا میزان دانش مراقبین با استفاده از پرسشنامه پژوهشگر ساخته اندازه گیری شد، سپس برنامه آموزشی مراقبت از بیمار همودیالیزی در منزل به مراقبین آموزش داده شد و پس از دو ماه مجدداً دانش مراقبین با استفاده از همان پرسشنامه ارزیابی شد. داده های گردآوری شده با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی از طریق نرم افزار spss v16 مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج حاصل از مطالعه نشان داد که میانگین نمرات نمونه های مطالعه در هر 4 بعد در هر چهار گروه قبل از مداخله تفاوت معنی داری ندارد. تفاضل میانگین نمرات نمونه های موردمطالعه نشان داد که دانش مراقبین گروه های مداخله در هر چهار بعد بعد از اجرای مداخله نسبت به گروه کنترل افزایش بیشتری یافته است و این افزایش در همه ابعاد بعد از انجام مداخله ازنظر آماری معنی دار بود (05/0p< ). همچنین تفاضل میانگین نمرات دانش کلی نمونه‎های موردمطالعه نشان داد که میانگین نمرات دانش کلی در بین همه گروه ها بعد از انجام مداخله افزایش یافته است که این افزایش کلی ازنظر آماری معنی دار بود (000/0p= ). بحث و نتیجه گیری: با عنایت به نتایج پژوهش حاضر می توان این گونه نتیجه گیری کرد که آموزش مراقبت خانواده محور در ارتقاء دانش مراقبین بیماران همودیالیزی مؤثر واقع می گردد و مراقبت خانواده محور می تواند زمینه را جهت بهبود جسمی و روحی بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی فراهم کرده و راهگشای افزایش کیفیت زندگی بیماران باشد. کلیدواژه ها: آموزش مراقبت خانواده محور، دانش، مراقب، نارسایی کلیوی، همودیالیز مجله دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دوره سیزدهم، شماره پنجم، پی درپی 70، مردادماه 1394، ص 394-386 آدرس مکاتبه: دانشکده پرستاری و مامایی ارومیه، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، تلفن: 0443274961 email: saeed.saheli@yahoo.com