تعیین ویژگیهای زیست مکانیک گونة تبریزی به منظور استفاده در زیست مهندسی خاک
چکیده
در دهههای اخیر کاربرد مصالح زنده در پروژههای عمرانی و حفاظتی به سرعت در حال گسترش بوده است. پیشنیاز استفاده از این روشها آگاهی از ویژگیهای مؤثر گیاهان به عنوان مصالح است. هدف از این پژوهش برآورد ویژگیهای زیستمکانیک گونة تبریزی شامل تراکم، پراکنش، و مقاومت کششی بود. به این سبب، در منطقهای مسطح، که دو ردیف صنوبر کاشته شده بود و پروفیلی به عمق یک متر بین آن دو حفر شده بود، نسبت سطح ریشه به سطح خاک (rar) با استفاده از روش دیوارة پروفیل برداشت شد. با توجه به ردیفی بودن درختان، نقطهای تصادفی در امتداد آن ها انتخاب و یک پروفیل پیوسته به طول 10 متر و موازی با ردیف درختان بررسی شد. کلیة ریشه‌ها در دیوارههای پروفیل با فاصلة 5/0 (دیوارة نزدیک) و 0/1 متر (دیوارة دور) از تنة درختان در افقهای 10 سانتیمتری برداشت شد. سپس تعدادی نمونة ریشه بهمنظور تعیین ویژگی مکانیکی برای آزمایش مقاومت کششی انتخاب شد. نتایج نشان داد با افزایش عمق و نیز فاصله از درختان میزان rar کاهش مییابد که این کاهش از تابع توانی پیروی میکند. اغلب، بیشترین مقادیر rar در لایههای بالایی خاک قرار داشت و حداکثر عمق ریشه دوانی نیز حدود یک متر بود. نتایج آزمایش کششی رابطة توانی مثبت بین نیروی کششی و قطر ریشه و رابطة توانی منفی بین مقاومت کششی و قطر ریشه را نشان داد. نتایج این پژوهش مهم ترین ویژگیهای زیستمکانیکی ریشة تبریزی را به صورت کمّی نشان داد که میتواند در زیست مهندسی خاک کاربرد فراوانی داشته باشد.