شناسایی ترکیبات شیمیایی اسانس برخی از گونه های جنس marrubium در ایران
چکیده
جنس marrubium از خانواده نعناعیان (lamiaceae) در نقاط مختلف جهان (اروپا، آسیا و نواحی مدیترانه) حدود 30 گونه دارد. تعداد گونه های موجود از این جنس در ایران 9 گونه است. این گیاه در طب سنتی به عنوان ضدعفونی کننده، خلط آور، مدر، نیرو دهنده، تب بر و مقوی قلب و معده مصرف دارد. در این تحقیق، بخش های هوایی چهار گونه از جنس marrubium (m. propinquum،m. astraconium ، m. parviflorum، m. cuneatum) از نواحی شمال و شمال غرب ایران جمع آوری و سپس به روش تقطیر با آب، اسانس گیری و توسط روش های gc وgc/ms ، شناسایی و مقایسه گردید. در اسانس گونه m. parviflorum،44 ترکیب (42/92 درصد)، گونه m. propinquum، 44 ترکیب (27/93 درصد)، گونه m. cuneatum،40 ترکیب (05/90 درصد) و گونه m. astraconium، 41 ترکیب (61/96 درصد) شیمیایی شناسایی شد. نتایج این بررسی ها نشان می دهد که ترکیب های عمده اسانس در گونه m. parviflorum، شامل bicyclogermagrene (64/14 درصد)، trans-caryophyllene (54/13 درصد)، germacrene d (43/10 درصد) و (+)-spathulenol (12/9 درصد) است. در اسانس گونهm. propinquum، ترکیب های palmitic acide (42/14 درصد)، germacrene d (99/10 درصد)، در اسانس گونه m. cuneatum، ترکیب های n-hexadecanol (57/13 درصد)، bicyclogermagrene (82/10 درصد) و در اسانس m. astraconium، ترکیب های trans-caryophyllene (95/10 درصد) و trans-chrysanthemal (29/9 درصد) به عنوان ترکیبات اصلی اسانس ها به شمار می روند. مقایسه ترکیب درصد اجزای تشکیل دهنده اسانس چهار گونه marrubium نشان دهنده تشابه ترکیبات کمی در هر چهار گونه میباشد ولی میزان آن ها کاملاً با هم متفاوت است