نسخ خطی و فهرستنویسی آن در ایران
چکیده
هدف: این پژوهش به بررسی تولید نسخ خطی و فهرست نگاری آن در قلمرو فرهنگ و تمدن اسلامی- ایرانی است. روش: پژوهش حاضر به روش پیمایشی و به صورت مطالعات کتابخانه ای انجام گرفته است. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که در تولید نسخ خطی انگیزه های گوناگونی از جمله انگیزه مذهبی، فرهنگی و اقتصادی دخیل بوده است. در زمینه سازماندهی نیز اساتید برجسته فهرستنگار ایرانی با سه شیوه سنتی، میانه و مدرن به فهرستنویسی این آثار ارزنده تمدن اسلامی پرداخته اند. در روند فهرستنویسی هر دوره نسبت به دوره های بعد تفاوت های چشمگیری وجود دارد. در دو شیوه سنتی و میانه میزان تفاوت کار فهرستنگاران به گونه ای است که آثار سلیقه های فهرستنگاران در آن مشهود است. در شیوه مدرن فهرستنویسی نسخ خطی تا حدودی از قواعد فهرستنگاری کتب چاپی استفاده شده است هر چند این شیوه مورد استقبال بیشتر کتابخانه ها و فهرستنگاران خطی قرار نگرفته است و بنابراین می توان گفت در ایران طراحی و تدوین یک شیوه استاندارد فهرست نویسی نسخ خطی (ترجیحاً با محوریت کتابخانه ملی و همکاری کتابخانه های بزرگ) امری ضروری است.