مقاله

ساخت سببی ریشه ای، تک واژی و کمکی در ترکی آذری

چکیده

با‏وجود اهمیت ساخت سببی- که جزء جهانی هاست- و نیز انجام‏شدن پژوهش‏های گسترده دربارۀ این‏گونه ساخت ها در زبان های دیگر، تحقیق دربارۀ ساخت سببی ریشه‏ای، تک‏واژی و کمکی ترکی آذری، محدود به بررسی های سنتی است، و توصیف ها به افزوده‏شدن تک‏واژ سببی دئر (dir) به پایه‏های فعلی‏ای چون قاچ دیرماق (qaçdirmaq)، یعنی دواندن/ دوانیدن و یاتدیرماق (yatdirmaq)، یعنی خواباندن/ خوابانیدن اختصاص دارند؛ بنابر‏این، در پژوهش حاضر، به بررسی معنایی، نحوی و کار‏برد‏شناختی ساخت سببی ریشه‏ای، تک‏واژی و کمکی در چهار‏چوب دستور نقش و ارجاع می پردازیم. مهم ترین نتایج حاصل از این بررسی به شرح ذیل است: الف) سببی های ریشه‏ای، تک‏واژی و کمکی، القا‏کنندۀ سببی مستقیم هستند؛ ب) فعل‏ها بیشتر، فرایند‏های مفید و دست‏آورد را نشان می‏دهند؛ ج) ساخت های سببی در حالت بی نشان، دارای تأکید محمولی هستند؛ ولی در حالت نشان دار هم می توانند تأکید محدود و هم نوع جمله ای را داشته باشند.

اسناد مشابه

  • ساخت سببی ریشه ای، تک واژی و کمکی در ترکی آذری

    مقاله۲۰۱۲زبان پژوهیآقای دکتر مجتبی منشی زاده، خانم دکتر نسا نبی فر

    با‏وجود اهمیت ساخت سببی- که جزء جهانی‌هاست- و نیز انجام‏شدن پژوهش‏های گسترده دربارۀ این‏گونه ساخت‌ها در زبان‌های دیگر، تحقیق دربارۀ ساخت‌ سببی ریشه‏ای، تک‏واژی و کمکی ترکی آذری، محدود به بررسی‌های سنتی است، و توصیف‌ها به افزوده‏شدن تک‏واژ سببی دئر (dir) به پایه‏های فعلی‏ای چون قا

  • بررسی معنایی، نحوی و کاربردشناختی سببی های مرکب در ترکی آذری

    مقاله۲۰۱۵جستارهای زبانینسا ء نبی فر

    این تحقیق توصیفی- تحلیلی بعد از گردآوری داده­ها از زبان گفتاری آنها را واج­نگاری و مورد تحلیل معنایی،نحوی و کاربرد شناختی قرارداد تا مشخّص شود که آیا طبقه بندی ون ولین و مشخّصه­های مورد نظر وی در ترکی آذری وجود دارد یا نه.مهم­ترین نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که سببی­های گروه

  • ساخت افعال سبک رمزگردانی شدۀ ترکی آذری- فارسی براساس مدل زبان ماتریس

    مقاله۲۰۱۵جستارهای زبانیافسر روحی، عبدالحسین حیدری

    تحقیق حاضر، ساخت افعال سبک رمزگردانی شدۀ ترکیِ آذری‑ فارسی را از منظر «مدل زبان ماتریس» مورد مطالعه قرار داده است. داده ها با حضور در کلاس و ضبط و یادداشت برداری از تعاملات رسمی و غیر رسمی چهار نفر از معلّمان با صد نفر از دانش آموزان دوزبانة کلاس های ابتدایی و همچنین مصاحبت با هش

  • بررسی رده‌شناختی ساخت‌های سببی در ترکی آذری بر اساس الگوی رده‌شناسی کامری

    سببی‌ها جزء جهانی‌های ذهن هستند و همواره در همۀ زبان‌ها خود را نمایان می‌سازند. از میان ابزارهای متعدد موجود در زبان‌ها برای بیان مفهوم سببیّت، ساخت سببی ساخت‌واژی، واژگانی و تحلیلی در تمام زبان‌ها مشترک هستند. البته بسامد و میزان وقوع هر یک از این ساختارها از زبانی به زبان دیگر

  • مجهول‌سازی محمول‌های سببی ساختواژی در ترکی آذری (گونه سریش‌آباد قروه): انفصال مسبب از رویداد سبب

    مقاله۲۰۲۲مطالعات زبان و گویش های غرب ایرانمرتضی ملاولی، یادگار کریمی، غلامحسین کریمی دوستان، وحید غلامی

    یکی از مباحث نظری مورد مناقشه درخصوص ساختار رویدادی محمول‌های فعلی، تعلّق یا عدم تعلّق موضوع بیرونی به ساختار رویدادی محمول است. بهطور مشخّص، پرسش پژوهش حاضر این است که آیا موضوع بیرونی یک محمول فعلی بهوسیلة آن فعل به ساختار رویدادی معرّفی می‌شود یا اینکه موضوع بیرونی از ساختار ر

  • بررسی ساختهای سببی ساخت¬واژی زبان فارسی

    مقاله۲۰۱۳پژوهشهای زبانیعلی درزی، فاطمه کرمپور

    از آنجائی­که مطالعات چند دهه اخیر در­خصوص معنای محمول با نگاشت مستقیم ساخت رویدادی در نحو و معنا قادر به توجیه پدیده­های زبان­شناختی بسیاری گردیده است، در مقاله حاضر نیز به پیروی از دیدگاه­های تجزیه محمولی به بررسی ساخت­های سببی ساختواژی می­پردازیم و با بهره­گیری از آزمون قید تکر