بررسی نام گذاری مضامین دفاع مقدس برمبنای نظریۀ نظاممند نقشی هلیدی در اشعار قیصر امین پور
چکیده
بررسی نام گذاری مضامین دفاع مقدس برمبنای نظریۀ نظاممند نقشی هلیدی در اشعار قیصر امین پور نسرین فقیه ملکمرزبان [1] پروانه محبیتبار [2] تاریخ دریافت: 20/12/89 تاریخ تصویب: 18/10/90 چکیده براساس نظریۀ هلیدی [3] (1994)، نام گذاری مضامین و انتخاب واژگان، عاملی تعیین کنند ه در شکلگیری فرانقش اندیشگانی زبان بهشمار میرود. در پژوهش حاضر، نام گذاری مضامین دفاع مقدس را در شعرهای قیصر امین پور بررسی کردهایم؛ بدین منظور، نام گذاری مضامین دفاع مقدس را از شعرهای این شاعر استخراج کرده و آنها را در دو بخش سال های دفاع مقدس و سال های بعداز دفاع مقدس، بهصورت جداگانه و در دو حوزۀ معنایی صریح و ضمنی تفکیک کردهایم. مقایسۀ نتایج بهدست آمده نشان میدهد که در شعرهای آغازین، نام گذاری مضامین، با انتخاب هایی صریح آغاز شده است؛ ولی پساز آن، کمکم، انتخاب هایی ضمنی مطرح شده است. این گزینش های ضمنی در آغاز، با انتخاب هایی از فرهنگ سنتی و ادبی صورت گرفته و کمکم در سال های میانی دفاع مقدس، به انتخاب واژگانی از مسائل اجتماعی رسیده است. در سال های پایانی دفاع مقدس، توجه به جنبه های عرفانی، بیشتر نمود یافته است. در شعرهای بعداز دفاع مقدس، نام گذاری ها با نوعی نگاه عرفانی- فلسفی همراه بوده و نام گذاری مضامین، بسیار انتزاعی تر شده است. واژههای کلیدی: تحلیل گفتمان، هلیدی، نام گذاری، شعر دفاع مقدس، قیصر امین پور. 1. استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا (س) nasrinfaghih@yahoo.com 2. کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه الزهرا (س) pmohebitabar@gmail.com [3] . m. a. k. halliday