مقاله

نقد اسطوره شناختی «گنبد سیاه» هفت پیکر نظامی

چکیده

چکیده در این جستار، یکی از داستان های هفت پیکر نظامی با عنوان «گنبد سیاه» براساس نقد اسطوره­شناختی یا کهن الگویی تحلیل می­شود. نخست این قصه را از نظر شکل و ساخت داستانی و خط سیر رویدادهای داستان براساس هرم فریتاگ بررسی کرده ایم. ساختار روایتی قصه گنبد سیاه مانند دیگر داستان های کلاسیک و پیشامدرن، از سیری خطی پیروی می کند که دارای سه مرحله شروع، اوج و فرود یا نقطه پایان است. سپس خوانشی دیگرگونه براساس آرکی­تایپ های اسطوره ای آورده­ایم ؛ چون مقوله سفر، آب، عدد، رنگ سیاه، اسرار و هبوط انسان که ریشه در ناخودآگاه جمعی انسان ها دارند و در این داستان سمبولیکی، ابزار روایت قصه قرار گرفته اند. آنچه موجب خوشی دیگرگونه از این قصه می شود، بررسی و تفسیر کهن الگوهایی است که به طور ناخودآگاه در بافت و روایت داستان به کار رفته اند برای نمونه، کهن الگوی سفر که یکی از مهم ترین بن مایه های اسطوره ای در دنیای اساطیر و افسانه ها و داستان هاست و کلیت داستان براساس همین مقوله سفر شکل گرفته است.

اسناد مشابه

  • نقد اسطوره شناختی «گنبد سیاه» هفت پیکر نظامی

    مقاله۲۰۱۵علوم ادبیبتول واعظ، رقیه کاردل ایلواری

    چکیده در این جستار، یکی از داستان‌های هفت پیکر نظامی با عنوان «گنبد سیاه» براساس نقد اسطورهشناختی یا کهن الگویی تحلیل میشود. نخست این قصه را از نظر شکل و ساخت داستانی و خط سیر رویدادهای داستان براساس هرم فریتاگ بررسی کرده ایم. ساختار روایتی قصه گنبد سیاه مانند دیگر داستان‌های کلا

  • ساختار اسطوره ای در گنبد سیاه هفت پیکر: بررسی نظریه سفر قهرمان در گنبد اول

    مقالهفنون ادبیسید کاظم موسوی، دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران مریم بهزادنژاد، دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران آرمینا سارکسیان، دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، گرایش ادبیات غنایی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

    توجه به شباهت­های اساطیر و داستان­ها، پژوهشگران را به کشف ساختارهای اسطوره­ای مشترک میان آن­ها راهنمایی کرده­است؛ الگوهایی که با تنوعی نامحدود در آثار ادبی و هنری تکرار می­شوند. «سفر قهرمان» یکی از نظریه­هایی است که به وسیله آن می توان به ساختارهای تکرارشونده در داستان­های مختلف

  • ساختار اسطوره ای در گنبد سیاه هفت پیکر: بررسی نظریه سفر قهرمان در گنبد اول

    توجه به شباهتهای اساطیر و داستانها، پژوهشگران را به کشف ساختارهای اسطورهای مشترک میان آنها راهنمایی کردهاست؛ الگوهایی که با تنوعی نامحدود در آثار ادبی و هنری تکرار میشوند. «سفر قهرمان» یکی از نظریههایی است که به وسیله آن می‌توان به ساختارهای تکرارشونده در داستانهای مختلف پیبرد و

  • رنگ و جلوه های روان شناختی و فراروان شناختی آن در هفت پیکر نظامی

    مقاله۲۰۱۵مطالعات زبان و ادبیات غناییحسین مسجدی، افسانه بهرامیان

    شعر نظامی، زنده و رنگارنگ است؛ ترکیبی از رنگ های لطیف و زیبا. نظامی، از توصیف نقش و نگارهای زیبا و تصاویر پر زرق و برق لذّت می برد و مانند نقّاشی چیره دست که با روح رنگ آشناست، با دقّت و صحّت، طرح خام ذهن را با قلم موی بیان رنگ آمیزی می کند و از این ترکیب هنرمندانه، نقشی روح نواز

  • ظرفیت‌های نمایشی و سینمایی گنبد پنجم هفت پیکر نظامی

    مقاله۲۰۲۴فنون ادبیحیدر علی دهمرده، حجت اله رئیسی

    امروزه در همه‌جای جهان نگاه ویژهای به اقتباس از آثار ادبی میشود، به‌گونهای که هنرمندان هنرهای تجسمی، نمایشی، سینما و ... هرکدام به نوبۀ خود از این آثار اقتباس کرده و آثار فاخر و شایان توجهی خلق کرده‌اند. در این میان سینما به‌مثابه یکی از هنرهای فراگیر که امکانات بیشتری نسبت به سا

  • تحلیل سازوکارهای روایت «بهرام گور در گنبد سیاه» از هفت پیکر نظامی، بر پایة آرای گریماس

    مقاله۲۰۲۶پژوهشنامه ادب غناییابراهیم سراوانی، بهروز رومیانی، مصطفی سالاری

    بررسی و تحلیل آثار ادبی بر مبنای نظریه‌های جهانی ، علاوه بر کمک به درک بهتر ساختار داستان‌ها، می‌تواند در فهم عمیق‌تر متن مددرسان باشد. یکی از بزرگ‌ترین نظریه پردازان ساختارگرا در زمینة روایت، آلژیرداس ژولین گریماس است. آرای وی به سبب دارابودنِ تقسیم-بندی‌های ویژه‌و خاصیتِ انعطاف