تقریر آقا علی حکیم از برهان صدیقین در اثبات خدا
چکیده
آقا علی حکیم در رساله ای که در ضمن حاشیه بر اسفار در اثبات خدا نگاشته است برهان صدیقینی در اثبات خدا تقریر کرد که آن را در عالم اسلام و میان اصحاب حکمت متعالیه، برهانی ابتکاری و منحصر به فرد خواند. وی با لحاظ اعتبارات چهارگانه از حقیقت وجود به تقریر برهان صدیقین پرداخت. نزد وی، اگر حقیقت وجود 1. من حیث هی هی؛ 2. بشرط اطلاق؛ 3. بشرط تجرد؛ 4. صرف الوجود اعتبار کنیم، می توانیم به اثبات خدا برسیم زیرا حقیقت وجود را با هر گونه از این نوع چهار اعتبار که لحاظ کنیم مبدئی برای آن نمی توان اعتبار و لحاظ کرد چراکه مستلزم دور و تسلسل است و وجودی که مبدأ نداشته باشد فقط خداست. ما در ضمن تقریر برهان وی، به این مسئله پرداختیم که برهان وی با کدام یک از این اعتبارت از حقیقت وجود تمام و با کدام یک ناتمام است.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- مرتضی پویان — دانشجوی دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه تربیت مدرس
- محمد سعیدی مهر — دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس
- رضا اکبریان — استاد گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس
- سید محمدعلی حجتی — دانشیار گروه فلسفه، دانشگاه تربیت مدرس