مقاله

بازتاب باورهای نجومی در خمسۀ خواجوی کرمانی

چکیده

ایرانیان در گذشته، مانند بیشتر اقوام، خورشید و اختران را با تأمل و اندیشه می نگریستند. به این علت، دربارۀ آسمان ـ که بخشی از فرهنگ و اساطیررا تشکیل می دهد ـ باورها و تفکراتی به ادبیات راه پیدا کرد و ادیبان فارسی زبان کم وبیش با علم نجوم آشنا شدند و اصطلاحات و تعبیرهای این دانش را وارد شعر و نثر کردند، تا جایی که نام ستارگان، سیارات، صورت های فلکی، ... وگرایش های ذهنی عامه دربارۀ آنها، سراسر ادب فارسی را فرا گرفت و زیباترین تعبیرها، افسانه ها و صورت های خیالی را آفرید. در این مقاله، ابتدا علم احکام نجوم و باورهای شکل گرفته پیرامون آن، در خمسۀ خواجو به شیوۀ کتابخانه ای بررسی شده و سپس، به روش تحلیلی ـ توصیفی به نگارش درآمده است.

اسناد مشابه

  • بازتاب باورهای نجومی در خمسۀ خواجوی کرمانی

    مقاله۲۰۱۰کهن نامه ادب پارسیمحمد‌رضا صرفی، راضیه افاضل

    ایرانیان در گذشته، مانند بیشتر اقوام، خورشید و اختران را با تأمل و اندیشه می‌نگریستند. به این علت، دربارۀ آسمان که بخشی از فرهنگ و اساطیررا تشکیل می‌دهد باورها و تفکراتی به ادبیات راه پیدا کرد و ادیبان فارسی‌زبان کم‌وبیش با علم نجوم آشنا شدند و اصطلاحات و تعبیرهای این دانش را وار

  • بازتاب اسطوره در استغاثه های خواجوی کرمانی

    بازتاب اسطوره در استغاثههای خواجوی کرمانی حشمت اهلل آذر مکان* حدیث ناظری** تاریخ دریافت94/12/22: تاریخ پذیرش94/12/22: پژوهشنامه فرهنگی هرمزگان / شماره 8 و 9 1393 74 علة یاقی تَ جضکع ؾق تکاتک ػٌاِک تی شای هیپکؾالًؿ، تکؼی ال ایی ػٌاِک هاًٌؿ: آب، ؼاک، آجًّ تاؾ ال ؼؿایایّ ایمؾای اواع

  • بازتاب اسطوره در استغاثه های خواجوی کرمانی

    مقالهپژوهشنامه فرهنگی هرمزگانجشمت الله آذر مکان، دانشگاه هرمزگان حدیث ناظری، کارشناسی ارشت ادبیات فارسی

    انسان از ابتدای خلقت خود با سؤالات و کنجکاوی­ های فراوانی روبه رو بوده است و همه چیز زندگی برای او جزء ابهامات به شمار می­رفت. اطلاعات ناکافی که بشر از ابتدای آفرینش از دنیای پیرامون خود داشت، ناخودآگاه او را به سمتی می­ کشاند که به بسیاری از عناصر طبیعی و غیر طبیعی جنبه ­ی بزرگی

  • بازتاب شعر جاهلی در شعر خواجوی کرمانی

    مقالهفصلنامه دهخداتورج زینیوند، دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران زینب منوچهری، د

    اقتباس از شعر جاهلی، محدود به پارسی سرایان قرن­های چهارم و پنجم نمی شود، بلکه شاعران قرن­های ششم و هفتم و بعد از آن نیز، با تغییر رویکرد، به بهره­گیری از آن پرداخته­اند. خواجوی کرمانی، شاعر مشهور قرن هشتم، با دو رویکرد متفاوت به تأثیرپذیری از شعر جاهلی پرداخته­است؛ اول اینکه وی د

  • بازتاب شعر جاهلی در شعر خواجوی کرمانی

    مقاله۲۰۱۴فصلنامه دهخداتورج زینیوند، زینب منوچهری

    اقتباس از شعر جاهلی، محدود به پارسی سرایان قرن­های چهارم و پنجم نمی‌شود، بلکه شاعران قرن­های ششم و هفتم و بعد از آن نیز، با تغییر رویکرد، به بهره­گیری از آن پرداخته­اند. خواجوی کرمانی، شاعر مشهور قرن هشتم، با دو رویکرد متفاوت به تأثیرپذیری از شعر جاهلی پرداخته­است؛ اول اینکه وی د

  • جلوه هایی از باورهای نجوم قدیم در دیوان خواجوی کرمانی

    مقالهفصلنامه دهخدامحمدرضا سلیمانی دلارستاقی، دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران عباس ماهیار، استاد گروه ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، ایران

    ایرانیان در روزگاران کهن همانند دیگر ملل با تامل به خورشید و اختران مینگریستند.آشنایی ادیبان فارسی سبب شد تا واژگان کیهانی و باورها و عقاید وابسته به آن به شعر و نثر فارسی راه یابد و زیباترین مضامین نو خلق گردد.این مقاله سعی دارد جنبه هایی از باورهای نجومی موجود در دیوان خواجوی ک