اثر سرمایه گذاری مستقیم خارجی بر توسعة تجارت درون صنعتی دوجانبة ایران و ترکیه
چکیده
تجارت درون صنعتی به صادرات و واردات هم زمان کالاها و خدماتی اطلاق میشود که در یک گروه صنعتی مشابه دسته بندی میشوند. اهمیت توسعة تجارت درون صنعتی بین شرکای تجاری در استفاده از تنوع در یک محصول خاص و همچنین انتقال تکنولوژی و دانش فنی تولید است. ایران نیز در راه پیشرفت و توسعة روابط برون مرزی تجاری خود نیازمند الگویی مناسب برای تولید و صادرات کالاها و همچنین واردات مواد و کالاهای مورد نیاز است که از تنوع و فناوری بالایی برخوردار باشند. ترکیه یکی از شرکای تجاری مهم ایران است که، با توجه به همسایگیِ آن با ایران، روابط اقتصادی بین دو کشور نیز به مرور زمان به سمت تجارت درون صنعتی گسترش یافته است. با این حال، از عوامل اثرگذار در روابط آتی تجاری دو کشور میتوان به سرمایه گذاری مستقیم خارجی اشاره کرد، که در توسعة تجارت درون صنعتی دوجانبه بین آن ها میتواند بسیار اهمیت داشته باشد. در این مقاله به موضوع مذکور در قالب بررسی یک فرضیه پرداخته شده است. بنابراین، در قالب یک الگوی اقتصادی سنجی اثر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر تجارت درون صنعت ایران و ترکیه در اکثر صنایع کارخانهای، با استفاده از داده های تلفیقی، طی دورة 1996 ـ 2010، ارزیابی شده است. ذکر این نکته لازم است که شاخص تجارت درون صنعت (iit) با استفاده از معیار گروبل- لوید و بر اساس طبقه بندی دورقمی کدهای (isic) محاسبه شده است. نتایج تجربی نشان می دهد که جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی اثر مثبت و معنیداری در جریان تجارت درون صنعتی ایران و ترکیه و توسعة آن داشته است.