اثر محلول پاشی مکمل های کود آلی بر عملکرد دانه، اجزای عملکرد و خصوصیات کیفی دو رقم برنج (oryza sativa l.)
چکیده
به منظور بررسی اثر محلول پاشی مکمل های کود آلی (آمینول فورته، فسنوترن و کادوستیم) بر عملکرد و اجزای عملکرد و خصوصیات کیفی دو رقم برنج، آزمایش مزرعه ای به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با ١۰ تیمار و سه تکرار در سال ١۳۸۸ در مؤسسه تحقیقات برنج کشور اجرا شد. تیمارهای آزمایشی شامل پنج سطح کودی [1- سه نوع کود شیمیایی با مقادیر کامل، 2- سه نوع کود شیمیایی با مقادیر کامل + سه نوع مکمل کود آلی (آمینول فورته، فسنوترن و کادوستیم به میزان یک لیتر در هکتار به صورت محلول پاشی روی برگ به ترتیب در مراحل پنجه زنی، آبستنی و شیری شدن دانه ها)، 3- سه نوع کود شیمیایی با مقادیر ٥٠ درصد + سه نوع مکمل کود آلی، 4- سه نوع مکمل کود آلی و 5- تیمار شاهد (بدون مصرف کودهای شیمیایی و مکمل های آلی)] و دو رقم برنج (خزر و هاشمی) بودند. صفات مورد اندازه گیری شامل عملکرد دانه و اجزای عملکرد، صفات مورفولوژیک، خصوصیات کیفی دانه و کارایی مصرف نیتروژن بودند. نتایج نشان داد که تیمارهای آزمایشی دارای اثر معنی داری بر درصد باروری پنجه ها، تعداد دانه پر در خوشه، عملکرد دانه و وزن هزار دانه بودند. تیمارهای کود شیمیایی کامل و ترکیب کود شیمیایی + مکمل کود آلی از نظر تأثیر بر صفات یاد شده تفاوت معنی داری با یکدیگر نداشتند و کمترین مقادیر این صفات به ترتیب از تیمارهای سه مکمل کود آلی و شاهد (بدون مصرف کود) به دست آمد. بیشترین میزان عملکرد دانه (5371 کیلوگرم در هکتار) نیز از تیمار کود شیمیایی کامل + سه مکمل کود آلی حاصل شد. تیمار سه مکمل کود آلی با میانگین 3/48 درصد بیشترین شاخص برداشت نیتروژن و تیمار 50 درصد کود شیمیایی کامل + سه مکمل کود آلی، با میانگین 4/26 کیلوگرم بر کیلوگرم بیشترین کارایی جذب نیتروژن را داشتند. نتایج این آزمایش نشان داد که مصرف مکمل های کود آلی، علاوه بر صرفه جویی در مصرف کود شیمیایی نیتروژن، باعث افزایش کارایی جذب آن می شود.