شبیه سازی انتقال نیترات اراضی شالیزاری مازندران در فصل کشت کلزا برای مدیریت منابع آب
چکیده
در این تحقیق، قابلیت مدل drainmod-nبرای شبیهسازی انتقال نیترات در اراضی شالیزاری دارای زهکش زیرزمینی در فصل کشت دوم ارزیابی شد. در طول یک فصل کشت کلزا از آذر 1390 تا اردیبهشت 1391، غلظت نیترات زهآب زهکشهای زیرزمینی و نیترات عمقهای 30 و 60 سانتیمتری خاک در مزرعۀ شالیزاری تجهیزشده و نوسازی شدۀ دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری اندازهگیری شد. تیمارهای زهکشی عبارت بودند از: سه سیستم زهکشی زیرزمینی معمولی با پوشش معدنی شامل سیستم زهکشی با عمق 9/0 متر با فاصلۀ زهکش 30 متر (d0.9l30s)، عمق 65/0 متر با فاصلۀ زهکش 30 متر (d0.65l30s) و عمق 65/0 متر با فاصلۀ زهکش 15 متر (d0.65l15s) و یک سیستم زهکشی معمولی با پوشش مصنوعی با عمق 65/0 متر و فاصلۀ 15 متر (d0.65l15f). واسنجی مدل با تغییر ضرایب نیتریفیکاسیون و دنیتریفیکاسیون انجام گرفت. از آمارههای بازده مدل (ef)، درصد خطا (pe)، ضریب تبیین (r2)، جذر میانگین مربعات خطا (rmse) و میانگین انحراف (ad) برای ارزیابی کارایی مدل استفاده شد. مقادیر ef، pe، r2، rmse و ad در مرحلۀ واسنجی به ترتیب برابر 71/0، 66/2، 72/0، 94/0 و 56/0 محاسبه شد. با توجه به نتایج، مدل drainmod-n در مرحلۀ واسنجی عملکرد مناسبی در شبیهسازی تلفات نیترات داشت، اما در اعتبارسنجی، مقادیر ef، pe، r2، rmse و ad بهترتیب 12/0، 89/19-، 85/0، 01/1 و 93/0 محاسبه شد که بر این اساس، دقت شبیه سازی ضعیف بود.