تاثیر موقعیت شیب بر برخی از ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و کانی شناسی خاک منطقه چلگرد استان چهارمحال و بختیاری
چکیده
توپوگرافی یکی از عوامل خاک ساز است که تأثیر مستقیم و غیر مستقیمی بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی، تشکیل و تکامل خاک دارد. به منظور بررسی تأثیر موقعیت شیب بر برخی خصوصیات خاک، این مطالعه در منطقه چلگرد استان چهارمحال و بختیاری انجام گرفت. بدین منظور در شیب غربی تپه، سه ترانسکت در نظر گرفته شد و در سه موقعیت شیب شامل رأس شیب، شیب پشتی و پای شیب، 9 خاکرخ حفر و از خاکرخ آن ها نمونه های دست خورده برای آزمایش های فیزیکی و شیمیایی تهیه شد. خاکرخ ها در طول سه ترانسکت تشریح و رده بندی شدند، بطوریکه خاکرخ ها در قسمت رأس و شیب پشتی در رده اینسپتی سول و خاکرخ های قرار گرفته در قسمت پای شیب در رده ورتی سول قرار گرفتند. نتایج به دست آمده، معنی دار بودن تفاوت درصد رس، ماده آلی و شن را در موقعیت های مختلف شیب نشان داد. بیشترین مقدار رس و ماده آلی در پای شیب و حداکثر مقدار شن در شیب پشتی مشاهده شد. نتایج کانی شناسی، وجود کانی های اسمکتیت، ایلیت، کائولینیت را در تمام خاکرخ ها نشان داد و کانی غالب در سه موقعیت شیب، با بیش از 70%، اسمکتیت بود. در نهایت از لحاظ کانی شناسی در نوع کانی ها تفاوت معنی داری بین موقعیت های مختلف شیب مشاهده نشد. ولی مقدار نسبی اسمکتیت به طرف پایین شیب افزایش کمی نشان داد.