تعیین فراوانی، خصوصیات بیولوژیکی و جایگاه تبارزایی جدایه های ویروس a سیب زمینی بر اساس توالی ژن پروتئین پوششی در دو استان خراسان رضوی و مرکزی
چکیده
و ویروس a سیب زمینی (pva) از جمله ویروسهای مهم خسارت زا در سیب زمینی میباشد. در بهار وتابستان 1389، تعددا 280 و463 نمونه برگی به ترتیب علائم دار و تصادفی و نیز تعداد 1336 غده از مزارع سیب زمینی استانهای خراسان رضوی و مرکزی جمعآوری وکل نمونهها با استفاده از آزمون الایزا از نظر آلودگی به ویروس pva مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج حاصل بیانگر گسترش آلودگی به این ویروس در 39 و 10 درصد نمونههای علائمدار، 24 و 5 درصد نمونههای تصادفی و 17 و 13 درصد غده های جمعآوری شده به ترتیب از دو استان مرکزی و خراسان رضوی بود. همچنین دامنه میزبانی جدایههای pva به دست آمده در شرایط گلخانه روی 10 جنس و گونه گیاه محک مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از روش rt-pcr ناحیه ژن پروتئین پوششی (cp) چهار جدایه pva، تکثیر و توالی آن تعیین شد (رس شمار). توالی نوکلئوتیدی ژن cp چهار جدایه ایرانی pva با توالی مربوطه در 37 جدایه خارجی این ویروس مورد مطالعه و مقایسه قرار گرفته و درخت تبارزایی رسم گردید. در این درخت، 41 جدایه مورد بررسی بر اساس ژن cp به دو گروه اصلی i (شامل دو زیرگروه ia و ib) و ii تقسیم شدند. سه جدایه ایرانی ar2، kh4 و f2 از استان مرکزی در زیرگروه ia دارای بیشترین شباهت با جدایههایی از آلمان و هلند (به ترتیب y11427 و x91968) و جدایه gh4 در زیر گروه ib دارای بیشترین شباهت با جدایهای از چین (dq309063) بود. این اولین مطالعه در زمینه روابط تبارزایی جدایههای ایرانی pva و نیز اولین گزارش از وقوع آلودگی به این ویروس در مزارع سیبزمینی استان مرکزی میباشد. نتایج حاصله نشان دهنده حضور واریانتها و جدایههای متنوع این ویروس در کشور بوده و این اطلاعات در تهیه و اصلاح ارقام مقاوم سیبزمینی در برابر این ویروس حائز اهمیت است.