مقاله

بررسی رده شناختی افعال کمکی در زبان فارسی

والی رضایی، مژگان نیسانی

چکیده

این جستار به بررسی کاربرد افعال کمکی فارسی در مقایسه با برخی از زبان­های اروپایی می­پردازد و موضوع آن محدود به مقوله­هایی نظیر نمود استمراری و کامل ، زمان آینده و ساخت مجهول است. ابتدا به بررسی چگونگی استفاده از افعال کمکی در زبان فارسی می­پردازیم و سپس با مقایسه این زبان با دیگر زبان­هایی که از این روش برای رمزگذاری این مقولات بهره می­برند، می کوشیم تا به تفاوت­ها و شباهت­ها در کاربرد این گونه افعال اشاره نماییم. بدین منظور داده­های زبان فارسی را از گفتار روزمره، رسانه­ها و کتب و داده­های زبان­های دیگر را از کتب دستور و منابع اینترنتی جمع­آوری نموده و در چارچوب رده­شناسی مورد تحلیل قرار داده ایم. مطالعة زبان های مختلف نشان می­دهد که کاربرد هریک از این افعال کمکی امری تصادفی نبوده، بلکه دارای مراحل تکامل تاریخی و دستوری متفاوت بوده است. زبان فارسی به طور کلی گرایش به کاربرد فعل «بودن» برای نمود کامل و فعل «داشتن» برای استمرار دارد و از لحاظ کاربرد فعل کمکی در نمود کامل شباهت بیشتری به زبان­های ژرمنی دارد. از سوی دیگر زبان فارسی تمایل به استفاده از افعالی برای زمان آینده دارد که مفهوم خواستن و اراده را در بر دارند. نهایتاً در این نوشتار با مقایسة بین­زبانی افعال کمکی بر اساس بسامد کاربرد آن­ها، سلسله مراتب نشانداری آن­ها را در هر مورد معرفی نموده و وضعیت زبان فارسی را نسبت به این سلسله مراتب ها مشخص می نماییم.

اسناد مشابه