مقاله

شیخ احمد جام و افسانة کرامات

چکیده

شیخ احمد جام ازجمله عارفانی است که پیوند شخصیّت و زندگی وی با کرامات سبب شده است که چهرة حقیقی و اندیشۀ وی در لایه هایی از خرافات و هاله ای از ابهام باقی بماند. علاوه بر این، کرامات منسوب به او موجب نوعی تناقض شخصیتی و اندیشه ای در وجودش شده است، چنان که فاصلۀ شیخِ جامِ تصویرشده در مقامات ژنده پیل تا شیخِ پدیدارشده در آیینة آثار او، همان فاصلۀ افسانه تا حقیقت است. این معمّاها و تناقضات در قلمرو شخصیت و اندیشة شیخ، وی را به یکی از بحثانگیزترین چهره های تاریخ عرفان و تصوّف مبدّل کرده است. در این مقاله ابتدا با ذکر مقدماتی در تعریف کرامات و اثبات آن، به سیر کرامت سازی برای مشایخ صوفیه، از جمله شیخ احمد جام، پرداخته ایم. سپس با ارائۀ دلایل و شواهدی، ضمن نشان دادن برخی از کرامات شگفت آور مقامات ژنده پیل و بررسی صحّت و سقم آنها کوشیده ایم به شخصیّت و اندیشه های اصیل و غیر افسانه ای شیخ جام بیشتر نزدیک شویم.

اسناد مشابه

  • شیخ احمد جام و افسانه کرامات

    مقالهادب پژوهیامیرحسین مدنی، محمدکاظم کهدویی، مهدی ملک ثابت

    شیخ احمد جام ازجمله عارفانی است که پیوند شخصیّت و زندگی وی با کرامات سبب شده است که چهره حقیقی و اندیشۀ وی در لایه هایی از خرافات و هاله ای از ابهام باقی بماند. علاوه بر این، کرامات منسوب به او موجب نوعی تناقض شخصیتی و اندیشه ای در وجودش شده است، چنان که فاصلۀ شیخِ جامِ تصویرشده

  • بررسی دیدگاه‌های اجتماعی در آثار شیخ احمد جام

    مقاله۲۰۱۸ادبیات عرفانی و اسطوره شناختیعاطفه سلطانی، فاطمه غلامی، نجف جوکار

    شیخ احمد جام از عارفانی است که به رغم نگاه صوفیانه و تلاش در جهت خودسازی فردی و پرورش مریدان و نشان دادن راه و رسم سلوک، به صلاح و رستگاری مردم جامعه از بن جان می‌اندیشد و در مجالس وعظ و نوشته‌های خویش موشکافانه کج‌روی‌های اجتماعی را گوشزد می‌کند. این نوشتار به دنبال آن است تا با

  • جایگاَه لغات عربی و واژگان کهن و برخی ترکیبات زیبای قدیمی در نثر عرفانی شیخ احمد جام بر پایه دو کتاب ( انس التائبین و کنوز الحکمه )

    مقالهفصلنامه عرفانیات در ادب فارسیهادی خدیور، hadi khadivar محمّد خدادادی، mohammad khodadadi

    در دوره های مختلف ادبی آثار متعّدد با موضوعات گوناگون تألیف شده که به مقتضای سبکی هر دوره تغییراتی در نوع نویسندگی ایجاد شده است. نیمه اوّل قرن ششم نیز از این تغییرات که همانا تأثیر شدید زبان و ادبیّات عرب بر زبان و ادبیّات فارسی می باشد بی بهره نبوده است. از آنجا که شیخ احمد جام

  • بازشناسی پلان باغ ایرانی در مجموعۀ شیخ احمد جام

    مقاله۲۰۱۹منظروحید حیدرنتاج، زهره صنعتی

    باغ، بخش مهمی از زندگی و معماری ایرانیان بوده و در ساختار معماری و موجودیت آنها سهم شگرفی داشته است. باغ ایرانی، از زمان سومریان، معبد، قصر و آتشکده را احاطه می‌کرده است. برای ایرانیان هم آب و هم درخت قابل تکریم بوده‌اند، به همین دلیل درختان در کنار جوی‌های روان کاشته می‌شدند. تک

  • قدرت و سلطنت معنوی اولیاء در نگاه شیخ احمد جام (ملاحظه سبک شناسانه در انس التّائبین و مقایسه آن با مقامات ژنده پیل)

    مقالهمتن پژوهی ادبیغلامرضا  مستعلی پارسا، دانشیار دانشگاه علاّمه طباطبائی(ره)، حامد شمس، دانش آموختة کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه علاّمه طباطبائی(ره)

    از دیرباز ارتباط بین نگرش هنرمند با زبان او، اعمّ از زبان ادبی و غیرادبی، مورد توجّه سبک شناسان بوده است. برخی توجّه به مشبّه به ها را در متن ادبی از مهم ترین روش های یافتن ارتباط بین محتوا و فرم دانسته اند و از آن روی که وجه شبه از مشبّه به اتّخاذ می شود، برای بررسی نگرش هنرمند

  • قدرت و سلطنت معنوی اولیاء در نگاه شیخ احمد جام (ملاحظة سبک‌شناسانه در انس‌التّائبین و مقایسة آن با مقامات ژنده‌پیل)

    مقاله۲۰۱۵متن پژوهی ادبیحامد شمس، غلامرضا  مستعلی پارسا

    از دیرباز ارتباط بین نگرش هنرمند با زبان او، اعمّ از زبان ادبی و غیرادبی، مورد توجّه سبک‌شناسان بوده است. برخی توجّه به مشبّه‌به‌ها را در متن ادبی از مهم‌ترین روش‌های یافتن ارتباط بین محتوا و فرم دانسته‌اند و از آن روی که وجه‌شبه از مشبّه‌به اتّخاذ می‌شود، برای بررسی نگرش هنرمند