مقاله

روش شناسی فهم اجتهادات سیاسی فقیهان در چارچوب فقه النظریه

چکیده

این مقاله عهده دار بررسی ویژگی های اجتهادی فقیهان سیاسی در چارچوب رهیافت «فقه النظریه» است. این رهیافت یکی از دستگاه های فقهی در دورۀ معاصر است که در صدد تولید حکم شرعی از درون نظریه است. مبتکر و مؤسس این رهیافت فقهی −آیت اللّه شهید سید محمد باقر صدرe− درصدد تولید نظریه های اسلامی در حوزه های گوناگون زندگی از درون شریعت می باشد. پرسش اساسی مقاله این است که مهم ترین مؤلفه ها و ویژگی های اجتهادی فقیهان سیاسی در رهیافت فقه النظریه چیست؟ بدین سان برای دریافت این مؤلفه ها نخست به تبارشناسی نظریه در فقه شیعه پرداخته، سپس روش شناسی «فقه النظریه» را به تفصیل بحث کرده است تا فرآیند و چگونگی تولید نظریه از درون احکام شریعت و نیز تولید حکم شرعی تبیین شود. در ادامه، با عنایت به سه مفهوم فقه النظریه، نظریه حق الطاعه و نظریه منطقه الفراغ التشریعی مهم ترین ویژگی های اجتهادی فقیهان سیاسی در این رهیافت معرفی و تحلیل می شود

اسناد مشابه

  • روش‌شناسی فهم اجتهادات سیاسی فقیهان در چارچوب فقه‌النظریه

    این مقاله عهده‌دار بررسی ویژگی‌های اجتهادی فقیهان سیاسی در چارچوب رهیافت «فقه‌النظریه» است. این رهیافت یکی از دستگاه‌های فقهی در دورۀ معاصر است که در‌صدد تولید حکم شرعی از درون نظریه است. مبتکر و مؤسس این رهیافت فقهی −آیت‌اللّه شهید سید محمد باقر صدرe− درصدد تولید نظریه‌های اسلام

  • اشتراوس و روش شناسی فهم فلسفه سیاسی اسلامی

    مقاله۲۰۰۵فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسیمحسن رضوانی

    لئو اشتراوس (1899- 1973) از جمله مهمترین فیلسوفان سیاسی قرن بیستم است که فلسفه سیاسی او از جامعیت خاصی برخوردار بوده و همه دورانهای تاریخی کلاسیک، میانه و مدرن را در بر گرفته است. آراء و اندیشه های وی در فلسفه سیاسی، همواره برای علاقه مندان به این رشته جذاب و خواندنی بوده است. اش

  • اشتراوس و روش شناسی فهم فلسفه سیاسی اسلامی

    مقاله۲۰۰۵فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسیمحسن رضوانی

    لئو اشتراوس (1899- 1973) از جمله مهمترین فیلسوفان سیاسی قرن بیستم است که فلسفه سیاسی او از جامعیت خاصی برخوردار بوده و همه دورانهای تاریخی کلاسیک، میانه و مدرن را در بر گرفته است. آراء و اندیشه‌های وی در فلسفه سیاسی، همواره برای علاقه‌مندان به این رشته جذاب و خواندنی بوده است. اش

  • روش شناسی تطبیقی فقه المقاصد شاطبی و فقه النظریه شهید صدر

    مقاله۲۰۲۵فقه مقارنحسین فولادی، محمود ویسی، ابوالقاسم علیدوست

    نظریه مصالح مرسله و پاسخ‌گویی به حوزه‌ای که در آن متن یا نص صریحی یافت نمی‌شود، رفته‌رفته به «مقاصد شریعت» و جای‌گذاری عنصر مصلحت، در ساخت روش‌شناسی اجتهادی اهل‌سنت انجامید؛ اقتضائات متفاوت روش‌شناسی استنباطی در میان اهل‌سنت و شیعیان، ساخت نظامواره‌های استنباطی مبتنی بر عنصر مصلح

  • روش شناسی فقه حکومتی در سپهر اندیشه فقهی- سیاسی امام خمینی(ره)

    مقاله۲۰۱۴پژوهشنامه انقلاب اسلامی(علمی-پژوهشی)رضا خراسانی

    فقه شیعه از رهگذر اجتهاد پیوسته در حال تحول و نوآوری است و توانسته است مسائل مستحدثه سیاسی را با توجه به نیازهای جامعه در بافت­ های فرهنگی گوناگون پاسخ دهد. از سویی با پیروزی انقلاب اسلامی وحاکمیت فقه و فقیهان بر حوزه­ ی مدیریت جامعه بسیاری از پرسش­ های مستحدثه جامعه اسلامی به دس

  • روش شناسی فقه حکومتی در سپهر اندیشه فقهی- سیاسی امام خمینی(ره)

    مقاله۲۰۱۴پژوهشنامه انقلاب اسلامیرضا خراسانی

    فقه شیعه از رهگذر اجتهاد پیوسته در حال تحول و نوآوری است و توانسته است مسائل مستحدثه سیاسی را با توجه به نیازهای جامعه در بافت های فرهنگی گوناگون پاسخ دهد. از سویی با پیروزی انقلاب اسلامی وحاکمیت فقه و فقیهان بر حوزه ی مدیریت جامعه بسیاری از پرسش های مستحدثه جامعه اسلامی به دستگا