مقاله

مراحل رشد تربیت اخلاقی از دیدگاه امام علی(ع)

احمد سلحشوری

چکیده

دنیای معاصر بیش از هر زمان دیگری با چالش­های مختلف اخلاقی مواجه است. بحران ­ها و انحطاط اخلاقی که در برخی از جوامع به چشم می­ خورد؛ مؤید و معرف این نکته است که نظام­های تربیتی این جوامع در زمینه اخلاق و به­ ویژه تربیت اخلاقی به قهقرا رفته­ اند. تربیت اخلاقی را می­توان به ­عنوان فرآیند ایجاد و پرورش فضائل اخلاقی در فراگیران و تدارک شرایطی جهت بازداشتن آنها از رذائل اخلاقی در مقام نظر و عمل تعریف نمود. برای تحقق تربیت اخلاقی توجه به مراحل رشد اخلاقی نکته بسیار مهمی است. رشد اخلاقی موضوع مهمی است که همیشه مورد توجه اندیشمندان بوده است. در این زمـینه نظـریـه ­های متعددی مانند نظریه اجتماعی- فرهنگی، روان- تحلیلی و شناختی وجود دارد که هرکدام با توجه به جهان ­بینی خود، رشد اخلاقی را وابسته به عامل یا عامل ­های می­ دانند. اما به ­طور کلی منشأ اخلاق را براساس انـسان ­محـوری قـرار مـی­دهند. این مقاله درصدد است که با توجه به آثار غنی اسلام و به ­خصوص دیدگاه امام علی(ع) به بررسی مراحل رشد اخلاقی بپردازد. بنابراین در این مقاله با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی مفهوم اخلاق و تربیت اخلاقی و مراحل رشد اخلاقی از منظر امام علی(ع) مورد بررسی قرار می­ گیرد. یافته ­های پژوهش نشان داد که امام(ع) اخلاق را نوعی امکان در نظر می­ گیرد و با توجه به مراحل نفس، در تبیین مراحل رشد اخلاقی به چهار مرحله؛ بهیمی، درندگی، شیطانی و الهی اشاره دارد و براساس همین مراحل، ویژگی­ها و دستورالعمل­های خاصی را در سه دوره هفت ساله بیان می­ کند.

اسناد مشابه

  • مراحل رشد تربیت اخلاقی از دیدگاه امام علی(ع)

    مقاله۲۰۱۴پژوهشنامه نهج البلاغهاحمد سلحشوری

    دنیای معاصر بیش از هر زمان دیگری با چالشهای مختلف اخلاقی مواجه است. بحران ها و انحطاط اخلاقی که در برخی از جوامع به چشم می خورد؛ مؤید و معرف این نکته است که نظامهای تربیتی این جوامع در زمینه اخلاق و به ویژه تربیت اخلاقی به قهقرا رفته اند. تربیت اخلاقی را میتوان به عنوان فرآیند ای

  • اصول تربیت از دیدگاه امام على(ع)

    مقاله۲۰۰۱روشu200c شناسی علوم انسانیشهاب مشایخی

    اساساً در منابع تربیت دینى نباید اولویت را به پیگیرى شیوه هاى جزیى داد، بلکه نیل به اصول و قواعد جامع که دربرگیرنده چارچوب تربیتى از منظر دین است، یگانه انتظار صحیح و مناسبى است که در مواجهه با این منابع باید مدّنظر قرار گیرد. سلوک و گفتار امام على(ع) به عنوان نمونه اى غنى از منا

  • اصول تربیت از دیدگاه امام علی(ع)

    مقاله۲۰۰۱روش شناسی علوم انسانیشهاب مشایخی

    اساساً در منابع تربیت دینی نباید اولویت را به پیگیری شیوه های جزیی داد، بلکه نیل به اصول و قواعد جامع که دربرگیرنده چارچوب تربیتی از منظر دین است، یگانه انتظار صحیح و مناسبی است که در مواجهه با این منابع باید مدّنظر قرار گیرد. سلوک و گفتار امام علی(ع) به عنوان نمونه ای غنی از منا

  • پژوهشی در اصول و روش های تربیت اخلاقی کودکان از دیدگاه امام علیو ژان ژاک روسو

    مقالهفصلنامه تخصصی اخلاقمحمود امیدی، mahmoud omidi qomقم- خیابان امام زاده ابراهیم- میدان کشاورز- بلوار حضرت معصومه- 8متری جهانی-کوچه8پلاک81 سیف اله فضل الهی قمشی، syfollah fazlollahi ghomshi qomقم

    هدف پژوهش حاضر، واکاوی اصول و روش های تربیت اخلاقی از دیدگاه امام علی7و ژان ژاک روسو است. حضرت علی7اوّلین پیشوای شیعیان، نکات برجسته ای را دربارهٔ تربیت اخلاقی بیان فرموده اند. از سوی دیگر، ژان ژاک روسو مربی و دانشمند برجستهٔ غربی نیز، آراء اخلاقی مهمی را دربارهٔ تربیت اخلاقی کود

  • تبیین مولفه های تربیت معنوی از دیدگاه امام علی(ع)

    مقاله۲۰۲۰پژوهش های نهج البلاغهمریم برهمن، احمد سلحشوری

    هدف این پژوهش تبیین مؤلفه های تربیت معنوی از دیدگاه امام علی علیه السلام است. روش از حیث هدف، کاربردی و از لحاظ رویکرد، کیفی می باشد. در جمع آوری داده ها از روش تحلیل محتوای کیفی (قیاسی_استقرایی) استفاده گردید. جامعه آماری این پژوهش، کتب نهج البلاغه و غررالحکم که به صورت هدفمند ن

  • اصول و مبانی اخلاقی سیاست در دیدگاه امام علی(ع)

    مقالهپژوهشنامه نهج البلاغهمحمد مولوی، استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

    اارتباط اخلاق و سیاست همواره مورد توجه دانشمندان، سیاست مداران، فیلسوفان و مدیران جوامع بوده است. برخی برآنند که باید اخلاق تابع سیاست باشد، گروهی دیگر معتقدند که باید سیاست بر اساس موازین اخلاقی تنظیم شود و دسته سوم نیز به جدایی بین آنها باورمندند. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلی