مقاله

دسته بندی نظریه های توجیه معرفت شناختی

چکیده

«توجیه» یکی از اجزای سه گانۀتعریف یا تحلیلِ سه جزئیِ معرفت (باور صادق موجّه) است. بر مبنای این تعریف، باورِ صادق (رأیِ درست یا نظرِ مطابق با واقع) آن گاه معرفت است که موجّه (مُدلّل) باشد. نظریه های توجیه، بر مبنای نوع دیدگاه معرفت شناسان در باب ارتباطِ باور با اراده، به دو گروه وظیفه گروانه و ناوظیفه گروانه تقسیم میشوند. نظریۀوظیفه گروی به بیّنه جویی و درون گروی، و ناوظیفه گروی به برون گروی در توجیه می انجامند. درون گروی به مبناگروی و انسجام گروی، و برون گروی به وثاقت گروی و طبیعت گروی تقسیم می شوند. مقالۀحاضر می کوشد ضمن تبیین فرایند شکل گیری نظریه های گوناگون در باب توجیه معرفت شناختی، به ارائۀدسته بندی ای از این نظریه ها بپردازد.

اسناد مشابه

  • توجیه معرفت شناختی ادراک بی واسطه ی خداوند از دیدگاه فلسفه ی ملاصدرا

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیرازعباس یزدانی

    هدف اصلی این مقاله استدلال بر امکان ادراک بی واسطه ی خداوند از طریق علم حضوری از دیدگاه فلسفه ی ملاصدرا است. این نوع ادراک مستقیم و بی واسطه می تواند توجیه معرفت شناختی باور به خدا را فراهم نماید. در این نوشتار چگونگی کارکرد علم حضوری در رابطه با توجیه معرفت شناختی باور به خدا و

  • تحلیل فلسفی چگونگی ارتباط حجّت اصولی با توجیه معرفت شناختی به واسطه‌ی مباحث فلسفه اخلاق

    مقاله۲۰۲۳تأملات فلسفیمحمد حسین صفایی

    کارآمدی فقه در عصر حاضر به‌عنوان یکی از شاخص‌ترین علوم در میان سایر شاخه‌های علوم اسلامی، ارتباط مستقیمی با میزان پاسخگو بودن منطق استنباطِ دینی در زمان فعلی و مقتضیات آن دارد. در همین راستا در ادبیات برخی از علمای اصولی معاصر، ضرورت تدوین فلسفه علم اصول فقه موردتوجه قرار گرفته و

  • توجیه معرفت شناختی از دیدگاه ویتگنشتاین متاخر، از مبناگرایی تا زمینه گرایی

    مقاله۲۰۱۲پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)محمد حسین مهدوی نژاد، بیوک علیزاده، رضا محمد زاده

    از آنجا که ادّعای معرفت بدون ارائة دلیل کافی و وافی بی وجه است، اساس معرفت شناسی معاصر بر این است که بنیان نظام معرفت بشری چیست، و نظام معرفتی بشر از کجا آغاز می شود و به کجا سر می سپارد. از نظر ویتگنشتاین متأخّر، توصیف عالم، بدون وجود تعدادی قضایای مبنایی و یقینی ناممکن است، امّ

  • بررسی و نقد نظریه های معرفت شناختی تلائم گروی

    مقاله۲۰۱۳اندیشه دینیعبدالرسول کشفی

    بر مبنای تعریف (یا تحلیلِ) سه جزییِ معرفت، باور به یک گزاره آن گاه معرفت است که آن باور، صادق و موجه(مدلَّل) باشد. در باب توجیه نظریههای گوناگونی ارائه شده است که“تلائمگروی” یکی از آنهاست. بر اساس این نظریه، توجیه هر باور مبتنی بر نوعی ارتباط دوسویه با باورهای دیگر است . شبکة

  • بررسی و نقد نظریه های معرفت شناختی تلائم گروی

    مقاله۲۰۱۳فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیرازعبدالرسول کشفی
  • نظریه معرفت شناختی ملاصدرا در بوته توجیه

    مقاله۲۰۱۲پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)بیوک علیزاه

    در فلسفه ی اسلامی، معرفت شناسی، پیش از ملاصدرا به طور خاص مورد عنایت فیلسوفان نبوده است؛ و آنچه در این باب آورده بودند، به تبع مسائل دیگر بوده است. ملاصدرا برای اولین بار بطور جدی این مسأله را مطرح نمود و پس از نقد و بررسی اقوال فیلسوفان سلف، در باب آن، نظریه پردازی کرد. نظریه مع