مقاله

جایگاه نظریه عروض وجود بر ماهیت در الهیات بالمعنی الاخص ابن سینا

چکیده

نظریه عروض وجود بر ماهیت مهمترین زیربنای متافیزیکی مورد استفاده ابن سینا برای شکل دهی یک نظام فلسفی مستقل و گذار از فلسفه یونان بوده است و ابن سینا در باز اندیشی در دو مبحث مهم فلسفی یعنی «مواد ثلاث» و «علیت» از آن بهره برده است. می توان گفت بسیاری از اجزای الهیات بالمعنی الاخص ابن سینا بی واسطه یا با واسطه بر نظریه عروض وجود بر ماهیت استوار شده اند، به عنوان مثال برهان صدیقین ابن سینا حاصل همه یافته های او در بحث های «عروض وجود بر ماهیت»،«مواد ثلاث» و نیز «علیت » است. این نظریه همچنین در مباحث اثبات توحید و سایر صفات خدا، گاه به صورت مستقیم و گاه به صورت غیر مستقیم و به عنوان زیربنای منطقی کاربرد می یابد.در این مقاله میخواهیم با مطالعه نظام مند الهیات بالمعنی الاخص ابن سینا جایگاه نظریه عروض وجود بر ماهیت را در این بخش از نظام فلسفی او باز شناسیم و در همین مطالعه مرزبندی فلسفه ابن سینا با فلسفه یونان باستان و نیز تاثیر نظریه عروض وجود بر ماهیت در این مرزبندی را نیز مورد بررسی قرار دهیم

اسناد مشابه

  • جایگاه نظریه عروض وجود بر ماهیت در الهیات بالمعنی الاخص ابن سینا

    مقاله۲۰۱۵پژوهشنامه فلسفه دینمحمد مهدی سیار، محمد سعیدی مهر

    نظریۀ عروض وجود بر ماهیت مهم‌ترین زیربنای متافیزیکی مورد استفادۀ ابن‌سینا برای شکل‌دهی یک نظام فلسفی مستقل و گذار از فلسفه یونان بوده است، و ابن‌سینا در بازاندیشیِ دو مبحث مهم فلسفی یعنی «مواد ثلاث» و «علیت» از آن بهره برده است. می‌توان گفت بسیاری از اجزای الهیات بالمعنی الاخص اب

  • بررسی انتقادات ابن رشد در ابن سینا در مباحث الهیات بالمعنی الاخص

    مقاله۲۰۱۲پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت)سید علی علم الهدی

    ابن رشد انتقاداتی را بر ابن سینا در مسئلۀ اثبات واجب الوجود و تقسیم وجوب به وجوب بالذات و بالغیر و علم باری تعالی و عدم جسمانیت وی و معجزۀ انبیاء مطرح می کند. عمدۀ نقد وی در دو مسئله خلاصه می شود: یکی آنکه سخنان شیخ از ابداعات وی است و ریشه در آثار ارسطو ندارد و دوم اینکه شیخ دچا

  • رابطۀ وجود و ماهیت از منظر فارابی، ابن سینا، و بهمنیار

    ابن­سینا تحت تأثیر اصطلاحات خاص فارابی دربارۀ وجود و ماهیت، قائل به عروض خارجی وجود بر ماهیت در ممکنات و ترکیب انضمامی اشیاء از آن دو بود؛ امّا بهمنیار با آنکه خود را شارح آثار بوعلی می­خواند، در التحصیل با صراحت تمام، وجود هر شئ را نفس تحقّق خارجی ماهیت آن دانسته و «وجود» را همچ

  • تمایز ابن سینا و سهروردی در تمایز وجود و ماهیت

    مقالهآینه معرفتحمید حسنی، دانشگاه تربیت مدرس رضا اکبریان، دانشگاه تربیت مدرس دانشگاه آل طه

    ابن سینا، نظام فلسفی خویش را بر اصل تمایز وجود و ماهیت مبتنی ساخته است، اما، برخی دیگر از فلاسفه و متفکرین در جهان اسلام شدیدا این سخن ابن سینا را مورد انتقاد قرار داده اند. از گذشته عقیده بسیاری از صاحب نظران بر این بوده، و هنوز هم عقیده بسیاری بر این است، که، گروهی از این منتقد

  • نظریه معرفتی ابن سینا و بررسی آن در پرتو اصالت وجود و اصالت ماهیت

    مقاله۲۰۱۵حكمت اسرارضا قاسمیان مزار، هادی یساقی

    ابن‌سینا و پیروان او بر این باورند که نفس هنگام ادراک خارج‌مادی، از طریق قوا و آلات خود با خارج ارتباط برقرار کرده و در سایه این ارتباط و ملاقات کیفیتی مشابه کیفیت شیء خارجی ابتدا در آلت ادراکی و سپس در قوا و فضای نفس منطبع و مرتسم می‌شود؛ این صورت از آن جهت که حاکی از خارج است م

  • شأن «ماهیت» بدون وجود: مطالعه‏ ای تطبیقی میان فلسفه ابن سینا و حکمت متعالیه

    مقاله۲۰۱۲حکمت سینوی (مشکوة النور)فاطمه شهیدی، نصرالله حکمت

    در رابطه وجود و ماهیت مشهور این است که ماهیت، تابع وجود و منتزع از آن است و به بیان دقیق­تر و تحلیلی‏تر، هیچ شأنی به‏جز شأن ظلی و تبعی نسبت به وجود ندارد. چنین تحلیل و تبیینی از ماهیت با مبنای اصالت و وحدت وجود صدرایی کاملاً سازگار است ولی در جواز انتساب آن به حکمایی که در مقام ت