ویژگی های زمین شناختی کا نه زایی طلا و مس و اکتشافات ژئوشیمیایی رسوبات آبراهه ای و کانی سنگین طلا در کالیجار نطنز، استان اصفهان

پوران کریمی، محمد یزدی، ایرج رسا، مهدی مرادی

چکیده

منطقه کالیجار در شما­ل­ نطنز در­ استان­ اصفهان قرار دارد. مجموعه­ای از سنگ­های آذرین در دو فاز در این منطقه برونزد یافته­اند. فاز اول سنگ­های آتش­فشا­نی شامل آندزیت بیوتیت­دار­، آندزیت آمفیبول­دار و توف­های سبز ­رنگ­­) ­ائوسن - میوپلیوسن( و فاز دوم سنگ­های درونی شامل دیوریت­، گرانودیوریت هورنبلنددار و کوارتز مونزونیت­) الیگومیوسن( می­باشند. دگرسانی­های سرسیتیک­، ­آرژیلیک و پروپیلیتیک (کلریتی و اپیدوتی­) ­مخصوصا در محل­ همبری واحد­های زمین­شناسی با واحد­های گسله در منطقه دیده می­شود. براساس مطالعات xrd­، کانی­های شاخص دگرسانی­ها ­­شامل: کلسیت­، کوارتز­، فلدسپات آلکالن (na-ca)­، میکا­، هماتیت­، دولومیت و کانی­های ­رسی می­باشد. به منظور پی­جویی طلا و مس در منطقه از روش اکتشافات ژئوشیمیایی رسوبات آبراهه­ای و کانی سنگین استفاده شد که در مرحله اول تعداد 28 نمونه ژئوشیمی و 11 نمونه کانی سنگین و در مرحله دوم تعداد 68 نمونه ژئوشیمی و 18 نمونه کانی سنگین برداشت شد. نتایج به دست آمده از ­آنالیز نمونه­ها در آزمایشگاه als chemex کانادا به روش icp-ms جهت تعیین عناصر سنگ­­­ساز و کانسار­ساز نشان­ داد که عناصر (au,ag,pb,mo,cu,as,zn,w) در منطقه دارای آنومالی می­باشند. محاسبه ضرایب همبستگی به روش اسپیرمن بیش­ترین همبستگی را به pb,zn(0.76);mo,w(0.75);cu,as(0.60);w,cr(0.81)­­و­fe,v(0.94) نسبت می­دهد. طلا بیش­ترین­ همبستگی) 54/0(­ را با­ فلز تنگستن­ ­ نشان داد.­ همبستگی ضعیف طلا با عناصر فلزی و عدم همبستگی آن با عناصر سنگ­ ساز نشان از توزیع مستقل این عنصر در منطقه دارد. مطالعات کانی سنگین ­نشان داد که عناصر cu, pb, au­ و fe دارای آنومالی می­باشند.­ در این مطالعات­­، نمونه nt-11­­ حاوی 35 میلی­گرم در تن ­و نمونه­nt-12­­ حاوی 20 میلی­گرم در تن طلا از منطقه برداشت گردید. نمونه اول از مرز بین توده دیوریتی و واحد توف ریوداسیتی و نمونه دوم نیز از واحد دایک آندزیت تراکیت تا پورفیری برداشت شد.­ نقشه­های ناهنجاری ژئوشیمیایی­ گویای بیش­ترین تمرکز طلا در جنوب و بیش­ترین تمرکز مس­ در شمال منطقه می­­باشند، بنابراین می­توانند معرف بهترین گزینه برای انتخاب محل کانی­سازی احتمالی مس و طلا باشند­. تلفیق­ داده­های حاصل­ از نقشه­های ناهنجاری ژئوشیمیایی­ و مطالعات کانی سنگین، ­ارتباط کانه­زایی طلا­ را­ با ­دگرسانی آرژیلیک و کانه­زایی مس را با دگرسانی پروپیلیتیک نشان می­دهند. به نظر می­رسد که کانه­زایی گرمابی مس و طلا و دگرسانی­های­ همراه با ­آن­ها ­در ارتباط با محلول­های گرمابی­ برخاسته ­از توده­های نفوذی ­دیوریتی با سن الیگوسن فوقانی در بخش شمالی ناحیه باشد.