مقاله

بررسی روابط بینامتنی میان شعر «صفی الدین حلی» و قرآن کریم

چکیده

میراث دینی از مهم­ترین ساختمایه­های شعری و از پربارترین منابع الهام­گیری شاعران در جهت واگویه­­ی احساسات درونی و اندیشه­های ایشان محسوب می­گردد. در این بین قرآن­کریم به واسطه­ی عمق معانی، غنای واژگانی و ویژگی­های منحصر به­فرد هنری و بلاغی، در مقام ارزشمندترین منبع دینی الهام بخش نزد شاعران و ادیبان مسلمان قرار دارد. به­گونه­ای که ایشان در شعر خویش با کلام وحی رابطه­ی بینامتنی برقرارکرده، از این آبشخور سرشار در سطوح مختلف مفهومی، لفظی و اسلوبی بهره برده اند. یکی از شاعرانی که عبارات و معانی قرآنی از اصلی­ترین دستمایه­های هنری او محسوب می­گردد، «صفی­الدین­حلی» است. در جستار پیش رو، با تکیه بر روش توصیفی-تحلیلی، پس از بررسی نظرات گوناگون ناقدان غربی و عربی پیرامون نظریه­ی بینامتنیت وانواع آن، انواع رابطه­ی بینامتنی قرآنی در شعر«صفی­الدین­حلی» نقد وواکاوی خواهد شد که شامل هفت نوع رابطه­ی بینامتنی کامل متنی، کامل تعدیلی، جزئی، واژگانی، اسلوبی، الهام گیری و اشاره­ای(تلویحی)می­باشد. نتایج جستار حاضر حاکی از آن است که رابطه­ی بینامتنی قرآنی در مدائح نبوی و مراثی شاعر از بسامد بیشتری برخوردار است. از طرفی بینامتنی کامل تعدیلی، اشاره­ای و جزئی بیشتر مورد توجه صفی­الدین­حلی بوده است.

اسناد مشابه

  • تجلّی قرآن کریم در شعر صفیّ الدّین حلّیّ

    مقالهدو فصلنامه پژوهش های قرآنی در ادبیات دانشگاه لرستانعلی خضری، ali khezria

    قرآن کریم آیینه ی تمام نمای تجلّی قدرت خداوند و بزرگ ترین و پایدارترین معجزه الهی برای همه ی بشریت است. این کتاب هدایتگر که بالاترین درجه های بلاغت و زیبایی سخن را در بر دارد، همیشه الهام بخش اذهان خلاق شاعران بوده است و آنان از تعبیرات بی نظیر و اصطلاحات پرطنین قرآن در آثار خویش

  • بینامتنی لفظی شعر بدوی جبل با قرآن کریم

    مقالهلسان مبینمحمدعلی سلمانی مروست، عضو هیات علمی علی اصغر یاری، دانشجوی دکتری راضیه قاسمیان نسب، دانشجو

    هر چند اصطلاح بینامتنی در دهه­های اخیر مطرح شده است، اما این پدیده با همه­ی انواع خود از دیرباز در ادبیات اسلامی کاربرد داشته است. شایع­ترین نوع این پدیده، کاربرد آیات، واژگان و معانی قرآنی یعنی اقتباس در آثار ادبی است. ادیبان و شاعران معاصر نیز به این امر بی­توجه نبوده­اند. یکی

  • بینامتنی لفظی شعر بدوی جبل با قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۲داستان پژوهیراضیه قاسمیان نسب، علی اصغر یاری، محمدعلی سلمانی مروست

    هر چند اصطلاح بینامتنی در دهه­های اخیر مطرح شده است، اما این پدیده با همه­ی انواع خود از دیرباز در ادبیات اسلامی کاربرد داشته است. شایع­ترین نوع این پدیده، کاربرد آیات، واژگان و معانی قرآنی یعنی اقتباس در آثار ادبی است. ادیبان و شاعران معاصر نیز به این امر بی­توجه نبوده­اند. یکی

  • بینامتنی لفظی شعر بدوی جبل با قرآن کریم

    مقاله۲۰۱۲لسان مبینراضیه قاسمیان نسب، علی اصغر یاری، محمدعلی سلمانی مروست

    هر چند اصطلاح بینامتنی در دهه­های اخیر مطرح شده است، اما این پدیده با همه­ی انواع خود از دیرباز در ادبیات اسلامی کاربرد داشته است. شایع­ترین نوع این پدیده، کاربرد آیات، واژگان و معانی قرآنی یعنی اقتباس در آثار ادبی است. ادیبان و شاعران معاصر نیز به این امر بی­توجه نبوده­اند. یکی

  • بررسی روابط بینامتنی میان شعر «صفی‌الدین‌حلی» و قرآن‌کریم

    میراث دینی از مهم‌ترین ساختمایه‌های شعری و از پربارترین منابع الهام‌گیری شاعران در جهت واگویه‌‌ی احساسات درونی و اندیشه‌های ایشان محسوب می‌گردد. در این بین قرآن‌کریم به واسطه‌ی عمق معانی، غنای واژگانی و ویژگی‌های منحصر به‌فرد هنری و بلاغی، در مقام ارزشمندترین منبع دینی الهام بخش

  • بررسی روابط بینامتنی میان شعر «زمستان» اثر مهدی اخوان ثالث و داستان «تاقچه‌های پر از دندان» اثر بیژن نجدی

    مقاله۲۰۲۱فصلنامه ادبیات داستانی سابقعلیرضا صدیقی

    بیژن نجدی هم شاعر است و هم شاعرانه داستان می‌نویسد. او برخی از داستانهایش را متأثّر از برخی از اشعار معاصر نوشته، با این‌همه، تأثیرپذیری‌اش از دیگران باعث توقّف خلاّقیت داستانی‌اش نشده و وی را به تکرار متن اوّل وادار نکرده است. در جستار پیش رو روابط بینامتنی شعر «زمستان» اخوان و