گزینش مورفولوژیکی و مولکولی ژن(های) اعاده کننده باروری در جمعیت های در حال تفکیک برنج
چکیده
تلفیق روشهای کلاسیک اصلاح نبات و گزینش مبتنی بر نشانگرهای مولکولی، سرعت تولید لاینهای جدید اصلاحی را افزایش خواهد داد. محدودیت ارقام مناسب اعادهکننده باروری، تعداد کم لاینهای موثر و سازگار و پایه محدود ژنتیکی آنها، از مشکلات اساسی در تولید برنج هیبرید به شمار میرود. مطالعه حاضر با هدف شناسایی و گزینش بوتههای دارای ژنهای اعادهکننده باروری در جمعیتهای در حال تفکیک برنج (oryza sativa l.). انجام شد. بر این اساس، مطالعه ژنوم هستهای لاینهای گزینش شده، همراه با بررسیهای مولکولی جهت شناخت لاینهای اعادهکننده باروری در دو جمعیت حاصل از تلاقیهای متقارب (نعمت×پژوهش // ir58110× پژوهش) و (نعمت×پژوهش//ir60819 × پژوهش) و دو جمعیت حاصل از (×ir60819پژوهش و ir58110×پژوهش) طی دو سال نشان داد که لاینهای r5، r7، r9، r28 و r45 با انجام آزمونهای باروری دانه گرده و خوشه در مجموع دارای باروری بیش از 75 درصد بودند. با بررسیهای مولکولی انجام شده بر روی لاینها و ژنوتیپهای گزینش شده، چهار نشانگر ssr همبسته با ژنهای rf شامل: rm171، rm3148، rm1 و rm258 الگوی باندی مناسبی را از نظر ژنهای اعادهکننده باروری ارائه نمودند به طوری که لاینهایr3 ،r5 ، r7، r9، r18، r25،r27 ،r28 ،r29 و r45 در نسل f4 حداقل برای دو نشانگر الگوی باندی، مشابه شاهد اعادهکننده باروری (ir50) را نشان دادند. با تلفیق نتایج حاصل، لاینهای r5، r7، r9، r28 و r45 به عنوان لاینهای دارای پتانسیل مناسب جهت اعادهکردن باروری شناسایی شدند که با بررسیهای بیشتر در نسلهای آینده میتوانند به عنوان لاینهای مطلوب اعادهکننده باروری در فرآیند تولید برنج هیبرید مورد استفاده قرار گیرند.