نقش قهرمانه ها در عصر دوم عباسی (232 - 334 ق)
چکیده
بهرغم آنکه اطلاعات و آگاهیهای ما از حرمسرا در عصر عباسی بسیار اندک است و نیز حضور زنان مسلمان در عرصه های گوناگون سیاسی، اجتماعی و فرهنگی تا پیش از عصر دوم عباسی، چندان که باید نظاممند نیست، در عصر دوم عباسی (232 - 334 ق)، بهویژه ایام خلافت مقتدربالله (295 - 320 ق)، با پدیده‌ای به نام قهرمانگی مواجه می‌شویم. قهرمانه عنوان زنانی بود که واسطۀ حرم با دربار خلفا بودند و بسته به توانایی و نفوذشان، وظایف گوناگونی به آنان محول می‌شد. آنان (قهرمانه‌ها) با بهرهگیری از ضعف خلافت و وجود خلأ قدرت، موفق شدند به اعمال نفوذ در عرصههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی بپردازند. روش تحقیق در این نوشتار، روش تاریخی با رویکردی اجتماعی مبتنی بر بهرهگیری از اطلاعات منابع، مقایسۀ آنها با یکدیگر و تحلیل متون است. در این مقاله سعی بر آن است با بررسی این پدیده و معرفی چندتن از قهرمانههای معروف عصر خلیفه مقتدربالله، به موضوع حضور زنان در عرصة سیاست و ملکداری پرداخته شود