فقه سیاسی اهل سنّت
چکیده
فقه سیاسی بخشی از «علم مدنی» عام است که در احصاء علوم دوره میانه، با عنوان «فقه مدنی» تأسیس و شناخته شده است. فقه مدنی /سیاسی، قسیم «حکمت مدنی» است. معلم ثانی، فقه را، همانند فلسفه، به دو قسم نظری و عملی تقسیم میکند و آنگاه فقه سیاسی را، در مجموعه فقه عملی، چونان دانشی معرفی میکند که با توجه به ویژگیهای فرهنگی ـ زبانی جامعه اسلامی، به ارزیابی عمل سیاسی مسلمانان میپردازد، و با تکیه بر زبانشناسی ـ علم اللسان ـ عرب نصوص اسلامی را تفسیر میکند. فقه سیاسی، از دیدگاهی که در این تحقیق اتخاذ شده است، مواجههای دو سویه با زندگی سیاسی و، نیز، وحی اسلامی از طریق زبان است. و بر خصلت زبانی فهم وحی، و تاریخ سیاسی اسلام توجه دارد. اهمیت فقه سیاسی از آن رو است که دانش فقه، به رغم همزیستی با فلسفه یونانی و اشراق ایرانی، همچنان، مهمترین فراورده فکری در تمدن اسلامی بوده، و تنها بنیاد روش شناختی و بی رقیب عقل اسلامی شناخته شده است. فقه از این لحاظ، در حوزه علم مدنی / سیاسی نیز، بی هیچ رقیب و منازعی، در مقام نخست نشسته و تأثیر نیرومندی بر سلوک سیاسی مسلمانان و بنابراین، بر شیوه اندیشیدن و آفرینش فکری آنان باز نهاده است.